RẠNG ĐÔNG MỘT NGÀY VÔ ĐỊNH

&CHÀO NGÀY MỚI : Tính "thành ngữ" trong ca khúc Trịnh Công Sơn

2012-02-03T02:58:00.004+07:00

Trong số nhạc sĩ VN kiêm một lúc ba, bốn “thứ” tôi thấy có hai người là Phạm Duy và Trịnh Công Sơn. Là người dốt nhạc dưới mức dốt nên tôi chỉ đủ sức nhận lấy cho mình hai “thứ” ấy ở hai ông này. Một là, lắng nghe cho thấm sâu vào hồn tiếng ai đó hát ca khúc của các ông, hợp tâm trạng thì ngồi, bằng không thì đi chỗ khác. Hai là, lọc ra từ những ca từ đó một số… thành ngữ. Tôi dùng chữ “thành ngữ” nhiều hơn với Trịnh Công Sơn và tôi thấy mình không lầm, không quá độ. Phạm Duy là nhạc sĩ bậc thiên tài nhưng Trịnh Công Sơn còn là nhà thơ ngay trong ca từ của ông. Hôm nay, tâm trạng đang có nhu cầu cầu cứu đến người nghệ sĩ và người ấy là Trịnh Công Sơn.

Nếu phải làm một cuộc so sánh… khập khiễng thì tôi nói Phạm Duy đi hết một “Con đường cái quan” xuyên ruột VN nhưng chắc là ông không có mặt tại những huyện lỵ, những thị trấn xa xôi hẻo lánh chim gõ mõ chó leo thang như đồng nghiệp họ Trịnh của ông. Năm 1965 từ thị xã Kontum tôi theo người bạn lính lên chơi một nơi cách đó khoảng 80 cây số là Tân Cảnh, tất nhiên là lèo tèo vài con phố chợ huyện thời chiến nhưng tôi nhìn thấy quán cà phê Mưa Hồng . Dù thất vọng khá não khi uống cà phê ở đó như uống một thứ nước gì có màu đen mà đắng nghét, vô vị, nhưng nhạc Trịnh Công Sơn phát ra từ cái máy Akai nghe giữa thị trấn buồn quả là tuyệt hơn nghe tại Sài Gòn. Trong cảnh trời chiều miền núi ngày khép lại rất nhanh nhiều cái chết hòa trong cái rét dễ tìm thấy trong bóng đêm đó, tôi nhận ra sự khác nhau giữa ông Phạm và ông Trịnh là chỗ này.

Những ngày sống ở Kontum, tôi ở chung nhà với mấy người bạn hay đánh bài. Đánh thứ bài gì đó mà khi ăn của nhau, vơ bài về họ hay chọc tức nhau bằng ca từ của Trịnh Công Sơn lúc thì“ Gọi thân hao gầy gọi buồn ngất ngây”, khi thì Gia tài của mẹ một..đống bạc tiền. vv. Không biết đánh bài, ngồi chỗ khác làm một việc gì đó tôi chợt nghĩ đó là những “thành ngữ” và càng ngày tôi càng nhận thấy trong nhiều tình huống người ta có thể mượn “thành ngữ Trịnh Công Sơn”! Chúng vừa có khả năng thay thế, năng lực mới, lại vừa êm tai nhưng rất hợp với tình huống.

Hồi đó hay có dịp chấm thi ở các tỉnh miền Trung, tôi thấy (chắc là còn thiếu nhiều ) có tới 4 quán Mưa Hồng ở Quy Nhơn, Nha Trang, Đà Lạt và Huế. Diễm Xưa thì tới 6 nơi có nó. Là tại làm sao? Một ngày mưa sập sụi, hồn cốt trống không, thân ở trọ không Một cõi đi về thì chọn quán mang tên chị Diễm là đắc địa nhất! Nếu chủ quán là một cô thanh thanh thì tất nhiên sẽ kháo nhau đó là…Diễm vậy! Ông Trịnh vô tình làm tăng doanh thu và không biết quán có nhớ ơn ông! Nhưng tôi chưa khi nào thấy một ông chủ khùng của quán lẫu dê, cơm tấm, phở, tiệm mộc, hàn gò...mang tên chị Diễm cả.

Khi tình yêu với ai đó đang hồi cao trào hay đã có chiều suy kiệt với hàng trăm lý do, nếu bạn có thăm hỏi tình hình thì có thể thốt ra câu trả lời Nghe những tàn phai hay Vẫn có em bên đời thay vì kể lể cà kê dê ngỗng cho mệt. Còn nhớ, anh bạn nhà thơ trầm lặng ngày đó thường ngồi đồng với 3 ly cà phê trong một buổi sáng (!) tại một quán ở Pleiku có cô chủ tên Hạnh. Một lần hỏi kết quả, anh bơ phờ đáp Ru ta ngậm ngùi, nghe là hiểu không cần hỏi thêm cho buồn lòng bạn!

Bây giờ nói chuyện tỏ tình bằng ca từ Trịnh Công Sơn. Tôi hay đọc mục Tìm bạn 4 phương trên báo. Ngày nọ đọc được mục nhắn như sau (xin được cải biên): “Thiếu phụ trẻ, người thanh mảnh, cao 1 mét 90, nặng 85 kí, thích nấu ăn… của tiệm, ham may vá…của thợ may. Thích thơ văn…thế kỷ 16, yêu …lính binh nhì và không thể thiếu Nhạc Trịnh”. Đó, hai chữ Nhạc Trịnh dùng như một thành ngữ gíup cho việc tự giới thiệu người có tâm hồn thêm một điểm nhấn!

Một lần nọ tự nhiên người bạn đồng nghiệp dạy môn khoa học tự nhiên tặng cho tôi tập ca khúc “Em còn nhớ hay em đã quên”. Khi nhận nó tôi hơi bị ngạc nhiên bởi bạn ấy quá biết kẻ dốt nhạc nhất trường là ai, khi về đọc chơi thấy chỉ có vài bài đã nghe quen, nhưng chợt nhìn thấy một câu có gạch dưới là “Đời xin có nhau dài cho mãi sau nắng không gọi sầu. Áo xưa dù nhàu cũng xin bạc đầu gọi mãi tên nhau”. Một cách mở đầu thâm thúy nhưng đời mà, thời gian sau, sau một cuộc cãi cọ, nhận “thành ngữ” thì trả bằng chính nó, người trả lại là tôi: “Như một lời chia tay”! Chia tay với buổi sáng mù sương lá con ngái ngủ như tập ca khúc bây giờ vẫn còn và nó đã bạc màu thời gian nhưng đầy trách móc “Em đã mang lời khấn nhỏ. Bỏ tôi đứng bên đời kia”. Hai “thành ngữ” sau cùng này tôi mong đừng phải mượn thêm lần nào nữa, dù hôm nay lòng tôi đang chênh chao con nước!

Một chút nói thêm (hay có người gọi là vĩ thanh): Thành ngữ lấy từ ca khúc Trịnh Công Sơn không ra đời từ quá trình lao động là vinh quang lang thang là chết đói, mùa màng nông ngư cụ và tinh thần tiểu nông dân túy, bán mặt cho đất bán lưng cho trời trúng mùa rớt giá! Chúng là của tư duy về thân phận, tình yêu, thời đại và cả về hư vô của tầng lớp cư dân trẻ và có học ở đô thị. Nguồn gốc xuất thân quần chúng lao động của đám ca từ mượn làm thành ngữ này kể như không hỏi cũng biết người nhạc sĩ sẽ trả lời “Không”.

* Thơ CTC: Mẹ ơi mẹ, linh hồn con trống trải

2012-02-03T02:40:00.002+07:00

Cao Thoại Châu

MẸ ƠI MẸ, LINH HỒN CON TRỐNG TRẢI

Con lại đi linh hồn trống trải

Trắng hoa lau bờ bãi sông người

Buồn lại buồn thay nhau tiếp nối

Rêu lên đầy xanh lối con đi

Không hỏi ông trời vì sao sinh con như thế

Đất vô cùng không lẽ để cho ai

Bầu trời rộng lẽ nào chim xếp cánh

Giữa muôn trùng đạn lạc tên bay

Con đi vì mẹ đi bước trước

Mẹ khai đường mở lối cho con

Theo bước mẹ bơ vơ không dừng lại

Phiêu lưu cứ réo gọi linh hồn

Con đi bởi khát thèm sông biển

Núi non này như mảnh gấm thêu hoa

Mẹ tậu riêng làm đồ gia bảo

Tự bao giờ thành vốn liếng cho con

Con đi, sợ mai không đi được

Mưa bão về xóa lối con đi

Nước ra biển trơ sông ở lại

Ngoài đau thương không còn lại được gì

Và chỉ sợ nằm trơ khúc gỗ

Con đò buồn không tiếng khách kêu đêm

Núi đổ xuống đè thân bé bỏng

Bão đi qua cạn kiệt khúc sông buồn

Và chỉ sợ đất này không còn nữa

Lấy đâu ra đường nối bước con đi

Sợ hết lang thang con phải quay về

Như dế con gác càng lên dế mẹ

Đi mãi chẳng tìm ra đất hứa

Quả trên cành nghe cũng bơ vơ

Có cảm tưởng không còn gì nữa cả

Cây tan hoang tróc gốc tự bao giờ!

2-2-2012

& CHÀO NGÀY MỚI: Chuyện người lính trên bờ kinh

2012-02-01T06:04:00.003+07:00

Thức sớm, thấy tâm hồn trì trệ, có lẽ do ám ảnh rơi rớt từ chuyện anh bạn kể tối hôm qua. Người bạn kể cho nghe anh bị người đàn bà của mình làm một việc mà theo anh đó là ý tưởng “phản bội”. Vẫn theo anh thì không biết đó có phải do cái tính Bồ Tát thường hay có ở một số phụ nữ sống với một chút tự tin và tự kiêu thái quá hay không. Chưyện của người bạn nhưng nó cũng làm cho lan man nghĩ đến…tinh thần lạc quan!

Đó là thứ hiếm hoi, đã hiếm nó còn luôn bị thử thách. Trong thử thách một cách bị động như vậy, tinh thần lạc quan có khi hoặc là giảm đi, hoặc nhòe đi hoặc …sẽ bị thử thách một cách bị động nhiều lần hơn nữa.

Ngả người trên ghế, chợt nhớ lại hình ảnh người lính coi trong phim chiến tranh hình như phỏng theo tác phẩm của Hemingway. Một anh lính bị thương trên bờ con kinh khi trận địa đã vắng tanh, nghĩa là anh chỉ còn lại một mình. Trong giây phút tuyệt vọng ấy, người lính cố moi trong túi ra và đó là một lá thư chưa bóc phong bì, và cứ theo lời anh thều thào thì đó là thư của người yêu. Mất máu nhiều, anh lính run run xé chiếc phong bì và nó bất ngờ rơi xuống dòng nước. Người lính nhích xuống nhích xuống, mấy ngón tay cố bươn theo chiếc phong bì trên mặt nước. Chúng nhích lên chậm chạp khó khăn cho đến lúc bất động và tờ giấy bình thản, chầm chậm trôi đi. Hai bên chỉ cách nhau một vài cm để cuối cùng lá thư cứ xa dần xa dần. Nếu nhiều lạc quan anh lính sẽ rất buồn, buồn cho mình không được chút ấm áp của tình yêu trong cảnh tuyệt vọng, buồn cả cho người con gái tác giả bức thư, viết mà không được đọc. Nhưng liệu đó có là buồn giả tưởng không nếu lá thư đó lại báo lời tạ từ vì tác giả không thể chờ đợi thêm được nữa? Đời mà, chiến tranh mà, ai có thể nói gì một cách chính xác và trọn vẹn?

Nghĩ rằng anh lính nằm trên bờ kinh không còn sức lực để có được lá thư kia, anh không bao giờ biết người viết thư nói gì với anh. Không được đọc lá thư có khi lại hay vì trong những môi trường tạo ra sự “phản bội” thì chiến tranh, hay những khỏang cách không gian, hoàn cảnh là lằn ranh quá ư mong manh rất dễ vượt qua!

Trước thực tế của cuộc sống, có nên để một khỏang cách như chiếc phong bì chưa mở? Chấp nhận một “khỏang tối dưới chân đèn”, coi đó là điều không thể không có? Hay một góc khuất không nên tò mò tìm cách làm ra cho rõ? Đừng lạc quan nhiều lắm về phụ nữ sẽ là chìa khóa mở được chuyện này? Định sẽ nói với người bạn bị “phản bội” những câu hỏi đó vào sáng nay khi gặp nhau ngòai vỉa hè. Anh bạn là một thầy giáo mới nghỉ hưu và vừa có một mảnh tình vắt vai sau mấy năm sống đơn thân sau một lần bị phản bội thật sự.

* Thơ CTC: Lời tự tình của gió

2012-02-01T03:01:00.003+07:00

Cao Thoại Châu

LỜI TỰ TÌNH CỦA GIÓ

Tôi yêu người một sớm bình yên

Sương rất đẹp trắng trên đồi núi

Cỏ sạch như tóc ai vừa gội

Và đáng yêu như giọng nói đa tình

Thương người như đôi dép thương chân

Êm bước người đi trên gai góc

Cơn gió sớm lùa trên sông nước

Sóng hiền lành xao xuyến tâm tư

Thương sáng người đi thương buổi chiều về

Đường có những hai lề phải trái

Phút xa nhau tạm hiểu là như vậy

Cây có thời gian tu chỉnh lại màu xanh

Chút đau nào còn lại bên trong

Hãy giữ coi như đồ tế nhuyễn

Chiều thả xe ra phố long rong

Tìm kiếm người trên vài khuôn mặt

Những khuôn mặt quen nhiều khuôn chưa biết

Gặp người nào tôi cũng yêu lây

Người nào tôi muốn nắm đôi tay

Như bà con gặp nơi xứ lạ

Tôi nghe tiếng lá mùa thu đổ

Hoa cải vàng nghe rõ vị thơm ngon

Gió từ ruộng lạc vào trong phố

Vui mừng như gặp lại anh em

Trên đường không gặp chuyện chi buồn

Nghe rõ tiếng lòng tôi yên tĩnh

Mang tình yêu ra đường buổi sớm

Nồng nàn tinh khiết sáng công viên

Tôi yêu người cho trời đất bên nhau

Cho những lứa đôi xa nhau có ngày đoàn tụ

Tôi sẽ lau những bờ mi rướm lệ

Mọi người về trên bờ cỏ thanh tân

31-1-2012

* Thơ CTC: Adam, Eva

2012-01-31T05:40:00.005+07:00

Cao Thoại Châu

ADAM , EVA

Giữa muôn loài ngây dại vô danh
anh bẻ đi một nhánh xương sườn
muối của đất, em thành người nữ
thành bông hồng biết nở trong anh

*
Suối ngây thơ chưa chảy thành dòng
con cá nào biết lội trên sông
em biết yêu khi thành người nữ
khi ngày chưa biết đổ thành đêm
*
- Adam ơi, em thánh thiện vô ngần
lửa tim em bốc cao vời vợi
hãy cho em nghe tiếng loài người
bản nhạc đầu tiên trên trái đất
*

Đêm là đêm rất đỗi dịu dàng
đêm thánh thiện ngày chưa thức giấc
con suối trong mở đường đi thứ nhất
em vô tình đi lạc trong anh

*
Và em mơ, em mơ thành bất tử
thành bông hồng biết nở trong anh
hãy đưa em ra khỏi địa đàng
có trái cấm và mối sầu vạn cổ
*

- Eva ơi, tình-yêu-ở-ngoài-cái-chết
đang trở thành quen thuộc tàn phai
khi từ anh trái đất có hai người
sông suối đã âm thầm chảy ngược

*
Sự bất tử tàn phai cay đắng nhất
anh thấy cần phải chết, Eva
con sông bình yên chết giữa đôi bờ
con cá bơi để tự trầm trong nước
*

Và thản nhiên như điều vô nghĩa
hãy theo anh ra khỏi địa đàng
Jéhovah thành con số lẻ

Thành mối sầu vạn cổ trong anh

& CHÀO NGÀY MỚI: Lòng biết ơn mỗi sớm mai

2012-01-31T05:32:00.001+07:00

Thường thì những tinh mơ, khi mở mắt ra thấy mình còn cuộn trong tấm đắp, trên tường chiếc quạt còn quay sè sè, biết rằng mình chưa bị công an âm phủ cắt hộ khẩu và di lý về dưới ấy, cảm giác đầu tiên không phải ngày nào cũng vui nhưng cái bất di dịch của tôi là một chuỗi những lời cám ơn. Trên tất cả những vui buồn, hân hoan hay tủi cực, được làm người, thấy mình còn đuợc làm người nằm trên giường cô quạnh này hay giả sử gối đầu lên tay co quắp ở một dạ cầu, nhà Chúa, nhà chùa nào đó thì vẫn là một hạnh phúc không có bất cứ thứ gì sánh ngang được.

Có người chỉ yêu cuộc sống khi nó vui mà chán ngán hắt hủi nó khi nó buồn. Sao lại ác như vậy? Và hời hợt như vậy được chứ? Có biết không, cái vui nhiều khi chỉ như là một tấm bằng giả, bằng dỏm, bằng mua… nhan nhản trong giới quan chức bây giờ, thì vui là hơi nhục chứ sao lại đang tâm coi thật, giả ngang với nhau? Con ốc có thể trốn vào cái vỏ, con cua có thể trốn vào hang khi cần nhưng con người đâu phải cua và ốc?

Tôi không có đủ đạo đức để rao giảng (kể cả đạo đức dỏm, giả) nhưng tôi có và còn đủ sự phẫn uất để kinh dị những thứ giả, giả về tinh thần, học thức. Xin các đàn bà đừng vội kết tội anh Hai Lúa xứ An Nam, anh ấy cũng thích nững đôi mắt nhìn sâu thẳm màu hơi nâu nâu gợi cảm mà không cần biết đó là đôi lông mi giả!

Trở lại với ý ban đầu, cảm giác mang ơn mỗi khi thấy mình còn làm người là một cảm giác có thật.

Tôi mang ơn Trời, Cha mẹ cho tôi làm người dù đấy mới là con người sinh học tổng hợp của những tế bào, mô và những phản ứng sinh hóa học. Mang ơn và thắc mắc, rất thắc mắc. Rõ ràng là Adam và Eva chỉ được sinh ra như trên, trong Kinh thánh Cựu ước viết về hai người này tôi không thấy chỗ nào nói anh chị ấy trải qua một nền giáo dục nào. Không đi học, không được ai dạy dỗ mà sao Adam cảm nhận được rằng mình cô đơn để báo cáo không láo với Chúa Trời đặng xin giải pháp giải quyết tình huống? Nếu Adam ngu như những kẻ dùng bằng giả thì ngày nay những anh đàn ông đâu có đám bạn nữ để được họ cho bao điều kỳ diệu mà chỉ những phiên bản của Eva mới có được?

Là người vô thần, rất vô thần nhưng ở chỗ thông minh này của Adam tôi biết loài người không phải và không thể do vượn - người sinh ra. Lập luận của tôi rất đơn giản là con người là lòai thông minh nhất trong muôn lòai, cái quý giá nhất của nó chính là cũng mang bản năng gốc nhưng có khả năng thăng hoa thành những gì cao đẹp nhất. Tình dục là bản năng mà ai cũng có nhưng tôi còn tình yêu, một thứ rượu tinh khiết cất từ đám bã rượu!

Vì vậy, sau cám ơn Trời đất và Cha mẹ, lòng biết ơn của tôi dành cho các người Thầy đã giúp tôi thăng hoa bản năng vốn thấp kém, dù sao. Lòng nhường nhịn, tính trật tự, công bằng, ngay thẳng…mà tôi có được (dù chẳng nhiều) chính là được dạy cho ngay từ thuở bé khi xếp hàng vào lớp đó! Đội đạp lên nhau trong cuộc sống là điều các vị Thầy không dạy tôi bao giờ, nó là sản phảm dỏm giả của một xã hội vô đạo đức bầy đàn! Ở VN có truyện về một người đàn ông mấy lần được phong Anh hùng lao động do ông ta bằng cách nào đó- tôi nghĩ là lòng yêu thương- đã dạy được những con trâu có tính kỷ luật, biết tôn trọng công bằng, ngoan ngoãn một cách tự giác và hình như chúng cảm được tâm tư của người Thầy này.

Dạy dỗ con người khó khăn hơn nhiều, càng nghĩ thế tôi càng biết giá trị không có gì sánh nổi của những người Thầy. Trong cuộc sống có khi tôi khá là tầm bậy nhưng chưa bao giờ không kính trọng các Thầy của mình! Tôi đi tìm để đáp đền họ bằng chính nghề dạy học dài 36 năm của mình!

Nói chuyện mang ơn, ngòai Trời đất/Cha mẹ cho phần sinh học, ngòai những Người Thầy cho khả năng thăng hoa, tôi không quên những người nữ. Họ cho tôi được chiêm ngưỡng cái đẹp mà nếu thiếu nó thì cuộc sống chỉ còn là một bãi cỏ bị những con vật loài ăn cỏ dẫm nát. Tôi cám ơn người nữ dù đôi khi cái đẹp của họ dẫm nát hồn tôi!

Trời ở xa, Cha mẹ đã bỏ tôi một mình để đi đâu đó tôi nào biết, bây giờ tôi chỉ còn em- Người nữ!

* Thơ CTC: Sớm mai buồn ngơ ngác giữa quê hương

2012-01-30T10:46:00.005+07:00

Cao Thoại Châu

Sớm mai buồn ngơ ngác giữa quê hương

Tôi đang đi trên đất nước mình

Đất nước tôi đi từ ngày chập chững

Chưa một lần dù chỉ là xa tạm

Máu thịt này sao có thể xa nhau

Khi chông chênh vịn lấy vài cầu

Cầu ván hay cầu tre lắt lẻo

Lại nghĩ một thời niên thiếu

Lắt lẻo gập ghềnh mẹ dắt con đi

Qua khỏi cầu mẹ đi một ngả

Đường đời buồn hai ngả chia đôi

Và bất ngờ thấy mặn trên môi

Lệ đôi dòng thực ra chỉ là mắt mẹ!

Tôi đang đi trên đất nước này

Qua biết bao nhiêu cây cầu khỉ

Đã đành nghèo với những cây cầu đó

Và mỗi lần đôi mắt cứ rưng rưng

Thành phố tôi những dáng cây buồn

Chiều nhạt nắng bóng dài chếnh choáng

Như người say biết khi nào tỉnh

Và khi nào thoát khỏi cơn say

Cơn say dài muốn rụng tay chân

Nghe trong gió lời ru thoang thoảng

Nghe rõ trong hoàng hôn chạng vạng

Bồ kết từ tóc mẹ hãy còn vương

Tôi đang đi trên những con đường

Con đường mẹ đi không trở lại

Mở ra từ ngày xa xưa ấy

Đến bây giờ vẫn đợi một bàn chân

Và tôi đi trên những loanh quanh

Con kiến vàng đi trên miệng chén

Nào ai biết đâu là điểm hẹn

Sớm mai buồn ngơ ngác giữa quê hương

30-1-2012

& CHÀO NGÀY MỚI: Thâm cung bí sử

2012-01-30T06:39:00.002+07:00

Thích truyện ma, truyện tình báo và truyện thâm cung bí sử là cái thích có từ rất lâu và dai dẳng nhất của tôi. Với nhiều người khác, cái thích này là ở chỗ những thứ truyện đó giải tỏa được trí tò mò, còn với tôi thì những truyện này – mỗi thứ một vẻ- dẫn óc tò mò của tôi đi xa hơn, đi sâu hơn và quanh co hơn, dường như không có điểm dừng. Hôm nay nói về truyện thâm cung bí sử.

Triều đình nào cũng có những thâm cung bí sử, nếu không ở những cuộc thanh toán, những âm muu thì cũng xoay quanh truyện tình hoặc cá tính của một người đứng đầu. Nhưng những triều đình phương Đông là nơi cung cấp những thâm cung bí sử ấn tượng nhất. Là bởi, trong xã hội phương Đông thời xưa, có nhiều chất huyền bí, nhân vật vua được luân lý và triết lý phưong Đông thần thánh hóa một cách thành công thành ra hệ tư tưởng cho xã hội. Vua là thiên tử, ông ta nếu không do thần làm tình với một phụ nữ mà sinh ra thì nhân tướng của ông cũng có những nét rất khác người như đôi tai to, đôi mắt sánh như sao, đôi tay dài quá đầu gối… hoặc giờ phút ông ta sinh ra thì trời đất nổi gió đùng đùng, mặt trăng (hay mặt trời) bỗng nhiên biến mất trong khoảnh khắc…

Đã được thần thánh hóa nên những thứ của vua cũng khác hẳn mọi người. Màu vàng là màu của vua, tam cung lục viện là “đạo đức” hoàng gia , ngôn ngữ xưng hô giữa vua với mọi người cũng hoàn tòan khác. Không biết khi chỉ còn hai người trên long sàng, vua có nói “anh yêu em” với hậu của mình không, tôi nghĩ là không, chả đời nào! Và sống trong cung xa cách với bên ngòai nên vua là người của thâm cung bí sử là tất nhiên, bởi thực sự ông ta cũng chỉ là một con người.

Thâm cung bí sử cũng có những cuộc tình vụng trộm , những ông vua bị mọc sừng. Chẳng hạn như mối tình của bà mẹ Tần Thủy Hòang với người tình cũ (vốn là tác giả cái bầu sinh ra chính Tần Thủy Hoàng) được mang vào cung làm chức gì giống như chỉ huy đội cận vệ. Một thái hậu không được công khai trao thân cho người khác- đó cũng là một thâm cung bí sử - cho nên tình này là vụng trộm và thái hậu bị ông vua con đày ra khỏi hòang cung, đi đày chứ không phải cho về làm dân được tự do yêu đương.

Tôi đang theo dõi một phim lịch sử Trung Quốc – chứ không phải loại phim Tầu đáng bỉ thử - phản ảnh thời Minh Thành tổ Chu Nguyên Chương ra tay diệt tham nhũng. Ông vua nói với hoàng tử là đánh đông dẹp bắc khai sáng triều đại đã khó , xử lý tính kiêu căng và âm mưu của các khai quốc công thần còn cực kỳ khó hơn. Lời tuyên bố và quyết tâm diệt tham nhũng của vua được một ông quan huyện tin khi chống lại quan trên và rồi bị quan trên đánh cho 50 hèo ngất xỉu, làm báo cáo láo để vua ra chiếu trảm! Đầu của ông quan huyện vừa rơi xuống đất máu còn nhỏ tong tong trên thanh gươm đao phủ thì một thánh chỉ mới được đem tới, chỉ chậm có vài phút! Tôi không tin có sự chậm trễ, thâm cung bí sử mách bảo tôi đã có một sự tính toán theo kịch bản!

Sau đó đến lượt viên quan trên của người bị trảm vốn là bạn thời khởi nghiệp của Chu Nguyên Chương. Theo tôi, ông vua đã thí cái đầu huyện lệnh để xác minh tội lỗi của khai quốc công thần đặng trảm viên quan tham ô này với một mục đích xa hơn chứ không chỉ là trừ tham nhũng!

Sau đó vua mở thi đình, tuyển được trạng nguyên là một anh nhà nghèo mồ côi cha, tuyển tiếp anh này làm phò mã cho cô công chúa hơn trạng nguyên 1 tuổi. Con chim bước vào lồng, một cái phủ lộng lẫy, có một căn phòng mà công chúa nói anh ta tuyệt đối không được vào. Bữa nọ phò mã lẻn vào cái phòng bí ẩn đó, và anh ta lục lọi, tìm thấy một bộ tóc giả có mùi thơm đặc biệt. Đêm hôm ấy, khi ôm công chúa điện hạ trong tay, phò mã ngửi tóc nàng thấy nó giống mùi trên mái tóc giả coi lúc chiều. Khi hai người đú đởn mí nhau, giằng co nhau cũng rất nhẹ nhàng thì mái tóc giả rơi ra, cái đầu trắng nhởn lơ thơ tóc của công chúa lộ ra, và dưới mắt người coi phim thì đó là khuôn mặt kinh dị bệnh họan của cành vàng lá ngọc.

Một thâm cung bí sử đau lòng, không biết hồi sau sẽ ra sao vì phim tạm dừng ở đó. Giá mà trước lúc lấy nhau công chúa nói hết cho trạng nguyên biết thì có lẽ sẽ có một cuộc hôn nhân hạnh phúc nếu trạng nguyên thực sự yêu nàng. Yêu nhau thì sá chi cái đầu trọc lóc? Nhưng bi kịch của thâm cung bí sử là chỗ không có tình yêu chỉ có những lợi ích mà hai bên nhắm tới, không thật lòng một cách đáng thương thì ắt sẽ dẫn đến bi kịch và bi kịch nhân lên vì nó xảy ra trong thâm cung!

Giả sử yêu ai, “trạng nguyên” này sẽ cho thấy hết những gì thuộc về mình trước khi “công chúa” say Yes (hoặc say No). Và chắc hẳn "trạng nguyên" này cũng vuốt tóc xem thử tóc giả hay tóc thiệt! Cũng khá đáng trách quan trạng tân khoa, anh ta không lấy một người con gái mà lấy một công chúa trong khi ngoài cái chức trạng ngyuên, anh chỉ là đứa con côi nghèo khổ! Một cành vàng lá ngọc giải quyết khâu ế chồng, trạng nguyên tìm con đường xóa đói giảm nghèo thay vì hai con người đến với nhau! Thì thế, vụ lợi thì chỉ là "cạp" với nhau chứ làm sao là tình chân và tình bền vững!

Ngoại cung tức đời thường cũng nhan nhản những bí sử như thế nhưng họ còn có tòa án chứ anh trạng nguyên kia thì...phải chờ xem hạ hồi phân giải!

* Thơ CTC: Gửi mộng quê nhà

2012-01-29T07:44:00.005+07:00

Cao Thoại Châu
Gửi mộng quê nhà
* Tặng Vàng Mít

Không ai tiễn con ở bến sông này

Con đò dọc đưa con rời quê mẹ

Đường vời vợi nuốt bàn chân nhỏ bé

Hạnh phúc đâu dành cho kẻ lưu vong

Có thể nào quên chiều hiu quạnh đó

Nước mắt lưng tròng con bỏ ra đi

Đi và không còn lối quay về

Cơn gió thổi người đi biền biệt

Quê nhà mình có mùa gió bấc

Chăn đơn không ấm được bao giờ

Tấm vải mỏng đắp hờ đắp tạm

Ấm thế nào khi dao cắt trên da

Quê nhà mình bờ tre khóm trúc

Gai sắc nào cũng kiêng nể đôi chân

Quê mẹ ơi, gai xứ người độc lắm

Đâm một lần đau đến trăm năm

Mộng hồn về tìm lại gió đông

Úp mặt xuống quê nhà mộng ơi đừng là mộng ảo

Gai cỏ sắc làm cho chảy máu

Giọt máu thành đồ lễ gửi quê hương

29-1-2012

& CHÀO NGÀY MỚI : Phiếm "lựng" về CÁI và CON

2012-01-29T05:29:00.006+07:00

Tại blog này cách đây vài bữa có bài thơ “Thơ ta ơi, hãy là thơ rất đực” và sau đó vài người bạn hỏi thơ mà cũng có giới tính nữa sao? Câu hỏi vô hình trung đã " tình cho không biếu không" cho tôi một đề tài để... tán nhảm!

Trời đất có âm dương, điện học có cực dương và cực âm, tóan đại số học có số âm, số dương, con người có âm mưu và dương mưu trong cách xử lý những quan hệ với nhau thì mọi thứ tại sao không theo đấy mà triển khai ra thành hai giống cái, đực thể hiện trong ngôn ngữ thành cái hoặc con. Thành phần thứ 3 trong “chính phủ liên hiệp” chiếm một số đáng kể nhưng không thuộc phạm vi “tám” ở đây nên không nói làm gì.

Có âm dương từ “chóp bu” tức là từ trời đất khiến cho tôi chợt nhận ra mọi đồ vật xung quanh cũng có giới tính của chúng. Bây giờ chỉ nói các đồ gia dụng thôi, vật nuôi thì quá rõ, cứ nhìn vào đít chúng là thấy ngay, không nói ở đây bởi lẽ nào có người không phân biệt được cái sự đực cái này?. Trong tiếng Việt đồ vật càng gần gũi con người, nhất là người phụ nữ thì hầu như đều có chữ “cái” đi trước nó, nó mang giới tính nữ hay ít ra cũng rất có…nữ tính! Mẫu quốc và mẫu tự là một thí dụ. Bố Cái Đại Vương là một thí dụ khác.

Trước hết là cái nôi, giống cái 100% chắc là do các cụ thấy chỗ nằm đầu tiên của con người trong thế giới gai góc và lạnh lẽo này phải được rất êm ấm tức nhu mì, hiền thục nên đã cho nôi mang giống cái. Tương tự, phần lớn đồ vật trong cái nhà cũng đều mang giống của nữ gia chủ như cái giường, cái mùng, cái mền, cái gối, cái gương , cái lược cũng một nghĩa êm ấm dịu dàng nhiều nữ tính như vậy cả. Nên chú ý là những đồ gia dụng nấu ăn thì hầu như toàn là giống cái : cái chảo, cái nồi, cái thớt, cái lò nướng, cái tô , cái chén, cái bếp, cái chai lọ, cái ly cốc…Có phải vì khi triển khai giới tính cho đồ vật, ai đó đã nhìn vào người chủ xị chúng để cho chúng giống cái? Tuy nhiên, sắc bén , có sức xông pha công phá và hay làm chảy máu nên dao mới là con dao, y chang một anh đàn ông thô ráp cứng cỏi. Tương tự, con ngựa, con bò, con trâu, con khỉ…được cho nam tính (dù có bò cái, vịt đực…) phải vì cá tính của chúng là sức mạnh và khù khờ ngơ ngơ ngáo ngáo gần giống …đàn ông!

Phụ nữ đúng là thật đầy quyền lực, cái tủ có khóa và ống khóa lại cũng giống cái vì mở hay đóng cánh tủ là quyền của đàn bà! Mở cửa trái tim cũng là cử chỉ cao quý của các vị nữ lưu, đàn ông chỉ biết lao đầu vào sau khi đã dâng con tim mình cho cái người đầy quyền lực mà hay cầm cái khăn lau nước mắt đó. Cái đẹp (không ai nói…con đẹp) vì thế là độc quyền của hậu duệ Eva là một sự phân bố logique của tạo hóa. Là giống cái mà lại mang tính phẩm chất nhưng cái nết nhiều khi nổi sùng lên cũng rất hung dữ, có khi giết người là khác “Cái nết đánh chết cái đẹp” , dù ngộ sát hay cố sát thì cái nết cũng bị khởi tố hình sự theo đúng luật pháp, không thể vị cái tình mà úm cái lý!

Trong cơ thể người ta, cái bao tử, cái mật, cái mũi và thậm chí được coi là thành phần quan trọng “cái răng cái tóc là góc con người” nhưng răng và tóc vẫn là “Cái” trong khi “con tim chân chính không bao giờ biết nói dối (!!)” . Hình như được gọi là con vì tim mang một nhiệm vụ kép vừa bơm máu nuôi cơ thể vừa là nơi khu trú của tình yêu, một tặng phẩm thiếu chết liền mà những thứ “cái” không thể có? Sẽ cười chết đi nếu ông nào đó với người đàn bà của mình “Cái bao tử này anh xin dâng cho em”! Rước thứ này về chỉ có cách cam chịu nai lưng mà nuôi báo cô mà còn phải xưng em mới tức cái mình làm sao!

Hoặc là cuộc đời cũng đâu có phân minh tuyệt đối hoặc là một số thứ tồn tại mang tính cộng đồng, một dạng sở hữu tập thể nên không có giống! Cơm, nước, tiền, việc làm vv… thì làm gì có cái hay con. Đôi dép, đôi đũa, đôi tay, đôi mắt…sẽ tuyệt đẹp một cách cân xứng nếu chúng có đôi, nhưng khi đứng riêng ra thì…cái dép bên phải, cái tay trái, cái đuã …cho thấy một con số lẻ, coi không được ngọan mục và mất công dụng!

Một trường hợp hơi bị khó hiểu, dù không chỉ liên quan duy nhất đến phụ nữ nhưng lại là giống cái “Cái học nhà Nho đã hỏng rồi/” như cụ Tú Xương đã thay mặt tạo hóa mà phân giới tính cho nó. Nhà thơ trào phúng sắc sảo mà cay độc vô cùng này còn giáng một câu xanh rờn “Cử Nhu, (quên), Tú Tây Hồ/ Ba bác chung nhau một cái đồ ” khi ông nhìn thấy ba vị khoa bảng ấy chụp chung một tấm ảnh! Tôi cũng không hiểu vì sao “con thuyền” mà lại “cái xuồng” trong khi cả hai cấu tạo giống nhau và cùng là phương tiện giao thông vận chuyển?

Uống nước nhớ nguồn, những ai là tác giả Việt Nam định giới tính cho đồ vật thì đến nay chưa có nhà ngữ học nào khởi sự công trình nghiên cứu đó cả.

* Thơ Kgewin : Thơ Lạnh

2012-01-28T05:18:00.002+07:00

Kgewin

Thơ Lạnh

1. Thương nguời, văn lững thững trôi

Nửa dòng ngăn ngắn, không đầu không đuôi

2. Nhớ nguời, ngồi ngắm lá rơi

Trời trong, mây vắng, mưa say trong lòng

3. Suối róc rách, tựa đầu sỏi đá

Lá, từng chiếc lá, rủ nhau rơi

4. Giữa dòng trong đục không hò hẹn

Tiếng nuớc êm êm, lá bồng bềnh

5. Sương mờ, cát trắng có đôi

Mênh mông biển đợi, sóng vùi nhớ nhung

6. Chỉ nghe tiếng thở ngắn dài

Con thuyền thức trắng mong hoài gió lên

7. Tôi đi tìm kiếm bóng tôi

Hay đang thổn thức bóng nguời thiên thu?

8. Tôi ngồi giữa tán lá xanh

Bóng cây rất thấp rất gần bóng tôi

9. Tôi ra nắng đứng, tìm hơi ấm

Nguời ở cõi nguời, tôi cõi tôi

10. Dạ sầu đa cảm bâng khuâng lạ

Phải chi gió đọc đuợc thơ mình?

11. Tôi thiêu thân xác gió rồi

Sao còn phân biệt tiếng nguời, tiếng tôi?

12. Thình lình hơi thở hắt ra

Nửa câu thơ lạnh tưởng là bóng ai

13. Bóng nguời nhập giữa bóng tôi

Bóng trăng duới nuớc vừa gần vừa xa

14. Có nguời thiền giữa không gian

Gió ngồi, gió đứng như hình không khuôn

15. Trời lành lạnh gió trốn, tìm không thấy

Chỉ thấy tôi thôi chẳng thấy nguời

Kgewin.2012

& CHÀO NGÀY MỚI: Cuộc đại thảm sát và hậu quả của nó

2012-01-28T02:51:00.006+07:00

Tết đã qua chưa? Hôm nay lá mùng 5 rồi mà người ta vẫn gọi “Mùng 5 tết” thì hẳn là nó còn đây. Hôm nay cơ quan chưa làm việc trừ bệnh viện và công an, đi qua cửa nhiều căn nhà tôi vẫn còn thấy từng đám người chuẩn bị vào và trong đấy vẫn ồn tiếng hè nhau nâng cốc. Ai bảo VN là nước nghèo hãy về đây trong ngày tết sẽ thấy ngay sự thật.

Bây giờ nói về dân số VN trên 80 triệu người, bình quân thành khỏang trên dưới 20 triệu gia đình tham gia vào việc ăn tết này. Để cho người ta vui xuân chúc phúc, đã có hàng triệu động vật phải thí mạng cho họ phanh thây tan xương nát thịt, lớn nhỏ từ trâu, bò, heo, dê, tôm cá, ngỗng, gà vịt đến chim muông, dế, bò cạp…bị từ trần bất đắc dĩ mà không có cõi vĩnh hằng nào để về. Và biết bao cây trái bị vặt trụi lủi phục vụ ngày tết. Chưa kể những ngày trước tết, trong chiến dịch tổng tấn công làm vệ sinh nhà cửa người ta đã tàn sát hàng triệu côn trùng như kiến, muỗi, gián, thạch sùng.

Một cuộc đại thảm sát nghĩ mà kinh hoàng đã xảy ra trong mấy ngày qua, và qua đó, con người xét cho cùng cũng không hiền lành từ tâm gì khi họ bỏ ngoài tai tiếng kêu thảm thiết của từng ấy con vật bị sát hại!

Ngồi canh nồi bánh chưng bánh tét người ta… vui như tết mà quên thịt da của con vật đang bị nung lên mấy ngàn độ trong hàng chục tiếng đồng hồ, không ai còn quan tâm hồn oan của những con vật này bây giờ tan tác đi đâu về đâu! Chợt nhớ câu thơ trong Cung Oán Ngâm Khúc “Lò cừ nung nấu sự đời”, câu tiếp theo quên rồi nhưng một câu cũng đủ minh họa cái cảnh nồi bánh trên bếp đêm rực lửa, chung quanh có vài người cùng với một chút men nhâm nhi háo hức chờ năm mới mang theo lời cầu chúc mọi sự an lành!

Sau tết thường là lúc mọi người nhìn lại một lần nữa năm vừa đi qua, nếu thế sao lại quên cuộc thảm sát không lồ và khủng khiếp vừa đi qua? Tôi có số khổ vì đàn bà và tính hay bao đồng cho nên mới tối hôm qua thôi lòng tôi lại hứng lấy chuyện không vui, và hậu quả là những chuyện không bao đồng sau đây.
Thức dậy lúc 1h30 vì không thể nào ngủ được nữa. Tối, vừa qua một cuộc nói chuyện mà càng nghe càng buồn bã trong lòng, một thứ đau rất khó tả tất nhiên rất khó nói ra , chỉ thấy cái số mình chui vào đâu cũng gặp đầy gai góc! Thì ra mỗi người cũng như một căn phòng, không rào chắn, then khóa cẩn thận thì bất cứ ai cũng có thể nhảy vào vì có thể họ nghĩ không đóng cửa là …đang chờ người đến! Và bây giờ, 1h30 cái cửa nẻo thật của căn nhà này đang trả lời cho chủ hậu quả cay đắng về sự để trống!

Tối qua nói chuyện xong buồn trong lòng mở TV ra gặp ngay cảnh những người hàng thịt đang phanh thây những con heo trắng tươi trên sạp chợ! Thế là uống thuốc ngủ và lên giường, giấc ngủ thật ngắn gần 2 giờ đã thức. Mở đèn lên nhìn ra phòng ngoài chợt lạnh tóat cả người khi nhìn thấy cánh cửa sắt khóa kín nhưng chiếc xe đạp điện thì không. Mở cửa ra, sân cũng trống trơn, cánh cổng cũng mở toang, chiếc khóa nằm chỏng chơ dưới đất! Trộm đã vào và chiếc xe đã bị trộm lấy đi rồi. Lại thêm một lần mát mát, giận mình và đau ứa lệ, thân xác ê ẩm tâm hồn như sụp đổ. Bao giờ sẽ là mất mát cuối cùng cho một người không quán xuyến nổi mình?

Chiều qua chia tay với đám nhỏ mới quen, ra về cảm nhận một sự xúc phạm tế nhị mà có thể những người đàn ông khác lại coi là hạnh phúc và ra về ngán ngẩm nghĩ mình không "cửa nẻo" chỉn chu nên mới ra nông nỗi. Chiều ngồi tám về ngày tết, không ngờ sáng sớm nay hồn ma báo oán hay hậu quả của cuộc thảm sát ngày tết mà mình có nhúng tay vào? Không thể sống chay, ăn chay và yêu chay mà cứ phải mặn mà, bi kịch do như thế chăng?

& CHÀO NGÀY MỚI : "Tám" về thuận và nghịch!

2012-01-27T05:02:00.003+07:00

Thiên nhiên tồn tại được thật không ngờ lại là do những yếu tố nghịch nhau, chí ít cũng khác nhau kết hợp lại. Ngày sáng trưng còn đêm tối hù là hai trạng thái trái nhau nhưng thiếu một trong hai thì…chết liền! Và cái đáng nói là đang đêm thì không thể có ngày và ngược lại. Từ chỗ này người ta chọn ra một quy luật… A không thể vừa là A lại vừa là phi A.

Ấy vậy mà trong đời sống xã hội và cả trong sâu thẳm con người lại có nhiều thứ không theo quy luật trên, nhất là trong ngôn ngữ tiếng Việt, một thứ tiếng hết sức phức tạp nhiêu khê rắc rối!

Trong ngôn ngữ nước An Nam này, có những từ chỉ một động tác, cử động hay hành vi ngược với một từ chỉ động tác, cử động, hành vi khác nhưng hai từ đứng bên nhau thật tỉnh bơ và được dùng cũng rất tỉnh bơ! Đi là chỉ cử động của đôi chân nhằm dời vị trí về trước hay sau, đứng là trạng thái tĩnh, bất di dịch. Rõ ràng hai từ chỉ hai trạng thái nghịch nhau vậy mà đi đứng lại là một từ được sử dụng hà rầm! Tương tự, đi bơi làm sao vừa đi vừa bơi, lẽ thường đã bơi thì không đi và ngược lại. Thế mà “Đi đâu vậy?” , “À đi bơi!”.

Đi về, chẳng là hai động tác trái chiều mà tồn tại bên nhau sao? Và hàng lọat những từ như thế, như đi ngủ có thể nào vừa đi vừa ngủ được chứ? Tiếng Việt nó như vậy đó bảo sao Tây lấy vợ ta thì khoái vì văn hóa Việt ở người phụ nữ nhưng than trời vì cái tiếng của nước này.

Sau đi thì ăn là một động tác vô cùng quen thuộc. Và ăn nói, cũng giống như trên, sao có thể vừa ăn lại vừa nói khi cả hai động tác đều do một cái miệng làm…chủ tịch! “Miệng xinh ăn nói mặn mà có duyên”! Người ta ca tụng cái này nhưng hỡi ơi, một phụ nữ mà vừa ăn lại vừa nói thì chỉ có vô duyên òm mà thôi! Một ai đó nói “Cái thằng thiệt tệ, hồi xưa nó ăn ngủ ở nhà tui, vậy mà giờ…” thì đúng là “thẳng” quá tệ do cái tật vừa ăn lại vừa ngủ trong cùng một lúc trông rõ ra một kẻ vô trật tự chẳng còn ra cái thống chế gì hết!

Không chỉ động tác mà ngay cả phạm trù khác cũng có cái để cho những bà "tám" ra tay. “Nó vô ý, đừng nặng nhẹ tội nó”, nặng và nhẹ d0o được là trái nhau nhưng chúng vẫn sánh vai với nhau đó! Một người nào đó đến phòng mạch khai với bác sĩ mình bị nóng lạnh thì nếu gặp Bác sĩ Cao Thọai Châu người đó sẽ bị mắng cho vì đang sốt vù vù làm sao lại khai là lạnh? Thì đàn ông với đàn bà nếu trái nhau một vài tí có sao đâu! Ông đàn ông nào bị đàn bà cảm rảm về một vài tánh xấu hơi bị to thì sao không nói lại rằng “Tốt xấu khoe ra xấu xa đậy điệm” cho “ ẻm” hạ hỏa vì…tốt-xấu mà thiếu nhau thì làm sao sống, như tui với em thiếu nhau sao được?

Thế đó, hai thành tố nghịch nhau họp lại thành một từ có ý nghĩa không thừa .Nhưng nay trong tiếng Việt lại có những từ gồm hai thành tố giống nhau ghép lại một cách vô tội vạ như lắp ghép thì hơi bị thừa, vì lắp mà không ghép cứ để chúng xa nhau làm sao thì lắp ghép sao được? Cửa hàng May đo quả là quá thừa một chữ, hẳn đó là chữ đo bởi không đo mà cứ may tràn thì áo của quý bà 80 kg sẽ có khi là cái áo của một quý cô 70kg! Thanh kiểm tra, lãnh chỉ đạo, phối kết hợp…cũng nằm trong sự thừa mứa này. Nhưng không “tám” cái thừa mứa ở đây (vì chúng nhiều lắm) và mấy dòng sáng nay chỉ cốt “tám” về những thứ ngược nhau mà đứng cạnh nhau (có khi trong địa ngục). Một nửa nào đó nói với nửa kia của mình về phạm trù nghịch nhưng cần nhau mà nửa kia nghe theo thì đó là...thiên đàng! Hihihi!

* Thơ Chân Diện Mục: Hồn tôi đực hay cái?

2012-01-26T17:39:00.003+07:00

Chắc hẳn sau khi đọc bài "Thơ ta ơi hãy là thơ rất đực" anh bạn già không lão Chân Diện Mục đã cảm tác và gửi cho bài dưới đây. "Cảm quân triền miên ý" và xin đăng dù hồn đực hay cái thì... hồn ai nấy biết!. CTC

Chân Diện Mục

Hồn tôi đực hay cái?

Khi đi ngủ ta nằm trên giống cái

Ôm cái gối nằm đè trên cái giường

Quấn cái chăn và nhờ hơi cái quạt

Thiếu cái nào cũng hụt hẫng bôn chôn

Dù mơ ước cao xa rồi hụt hẫng

Dù thiếu thừa cũng hưởng tự mình thôi

Sáng thức dậy ngồi ĐỰC ra như phỗng

Hướng về đâu gọi lại CÁI hồn tôi

C.D.M.

* Thơ CTC: Thơ ta ơi, hãy là thơ rất đực!

2012-01-26T10:26:00.011+07:00

Cao Thoại châu

Thơ ta ơi, hãy là thơ rất đực!

Tình ái là chi mà phải tới hai người

Dù mỏng manh không hơn tờ giấy

Ta lên rừng làm con suối đực

Đóng cửa rừng không cho nước về xuôi

Thà lên rừng làm viên sỏi đực

Mượn mưa rừng xuống suối rong chơi

Nhủ mình xa những viên sỏi cái

Bung hết đau thương bung hết ngậm ngùi

Bầu bạn với hương rừng và gió

Đưa ta đi phiêu lãng lá cây rừng

Trong yên tĩnh của ngày sáng thế

Thuở đất trời còn đực rất tinh nguyên

Về với thuở chưa có người giống cái

Thượng đế cũng là giống đực như ta

Chưa có yêu nghĩa là chưa vụng dại

Tinh khôi chưa khao khát một quê nhà

Rừng có những con nai rất đực

Không muộn phiền ngơ ngác đêm trăng

Cỏ đực rất xanh mọc bên bờ suối

Xanh thơm chi cho nhan nhản tình buồn

Xung quanh đây toàn thơ giống cái
Ta lên rừng tìm thơ đực trên non
Chữ trắng phau trông như viên cuội
Và ta nghe hạnh phúc trong lòng

Thơ ta ơi gieo những vần rất đực

Buồn vương cần thiết nữa mà chi

Giải tâm sự khỏi vòng oan khuất

Thơ đực ta ơi, hãy đợi ta về!

28-1-2012

* THƠ HAY MỖI TUẦN : Thơ Phanxipăng

2012-01-26T05:05:00.005+07:00

PHANXIPĂNG

Tên thật: Trần Ngọc Tĩnh.

Chào đời năm Canh Tý 1960 ở Huế

Cựu học sinh Quốc Học Huế / Khoa Ngữ Văn ĐHSP Hà Nội

Phóng viên tạp chí Thế Giới Mới tại Sài Gòn

Sách đã ấn hành:

· Khởi ca (Tập ca khúc - Ronéo, Huế, 1979)

· Vàng máu (Tiểu thuyết - NXB Sông Bé, 1992)

· Album thơ 1 (NXB Trẻ, 1995)

· Cốt cách mùa xuân (Tập phóng sự - NXB Thuận Hoá, 1997)

· Sài Gòn nay (Tập phóng sự - NXB Thanh Niên, 1998)

· Huế chừ (Tập phóng sự - NXB Thanh Niên, 2000)

Thơ Phanxipăng

Biệt Huế

Giã biệt Huế, lòng tôi ôi muối xát !

Biết từ nay trôi dạt khỏi thiên đường

Nâng ly rượu, nhìn bạn bè, gượng hát

Giai điệu nào vụt tan loãng ra sương

Trắc ẩn nào ấp ủ với văn chương

Xin lưu trú giữa làn hương thanh đạm

Bến Văn Lâu ai vỗ sóng thơ Đường ?

Ai buông câu ? Ai sầu ? Ai thảm ?

Ai nhớ ? Ai mong ? Ai thương ? Ai cảm ?

Nước non ngàn dặm…

Cái tình chi ?

Muôn địa phương cũng chỉ là ga tạm

Một Huế thôi, nhớ mãi để quay về

Một Huế thôi, ngoái mãi mái tóc thề

Qua Trường Tiền sáu vài mười hai nhịp

Yêu thương này trải suốt mấy sơn khê

Chầm chậm nhé ! Để tình tôi dõi kịp

Trầm lắng nhé ! Cho lòng tôi hoà nhịp

Đại hồng chung Thiên Mụ điểm trăng tà

Mắt lữ thứ cứ mãi hoài quấn quýt

Khói cơm thơm toả biếc góc quê nhà

Sen Tịnh Tâm ướp nhớ mỗi chung trà

Trên vạn lý rong chơi cùng mộng triệu

Nơi xứ xa xao xác mỗi canh gà

Thấp thoáng hiện bóng cội tùng Thế Miếu

Thấp thoáng hiện những nụ tình niên thiếu

Quốc Học ơi ! Đồng Khánh bãi trường chưa ?

Kỷ niệm tím thắt bím nhành dương liễu

Dọc con đường thời áo trắng đón đưa

Dọc công viên hò hẹn thuở nào xưa

Ai tinh nghịch khắc đầy tên người đẹp ?

Gió trở mùa sa nhẹ mấy vần thơ

Ai khẽ nhặt đặt vào trang sách ép ?

Mùa lụt lớn khắc khoải sầu bìm bịp

Ai bơi xuồng, lội nước bạc, thăm người ?

Mùa nắng nỏ ngọt lừ đào, nhãn, mít…

Ai thăm vườn, nếm giọng hát non tươi ?

Giã biệt Huế, tâm hồn chẻ làm đôi

Hỡi sông Hương ! Bảo lưu giùm một nửa !

Đường ra ga, phượng cháy rực mặt trời :

Nửa hồn tôi bỗng phừng phừng bốc lửa ! ♥

1992

Cùng mùa xuân

ghé Cần Giờ

Bầy khỉ nhảy cà tưng bên luống sóng

Thoắt đã tót lên trên mấy đọt dừa

Biển cứ dập dồn điệu lambada phóng túng

Thiên nhiên rạo rực ngóng giao thừa.

Biển không biết, bầy khỉ càng không biết

Tôi khoác tay mùa xuân lặng lẽ ghé Cần Giờ

Gió rừng Sác chợt hát bài rất tuyệt

Tình khúc trời phổ thơ? ♥

Hà Nội thầm hương

Thăng Long - Đông Đô - Đông Kinh - Hà Nội

Năm hay mười lăm hay hăm mốt cửa ô?

Ba sáu hay sáu ba phố và phường?

Quá khứ với hiện tại vấn vương

Hiện tại với tương lai mù sương

Giảng Võ, Thuyền Quang

Ba Mẫu, Bảy Mẫu

Hồ Tây, hồ Gươm

Rồng vàng truyền thuyết bay lên

Phác thảo aquarelle

Nhoè ấn tượng

Ngõ nhỏ quăn queo thoảng mùi ngô nướng

Cặp mắt lá răm nào giúp bún ốc thăng hoa?

Đôi tay búp măng nào nâng phở thành biểu tượng?

Hồng ngâm với cốm Vòng hoan hỷ kết tình ta

Ô hay! Bún chả

Chợt ngạt ngào dạ khúc

Trống cơm thơm trống jazz

Piano hòa nhịp đàn bầu

Violon giao duyên tam thập lục

Kinh giới tỏa đôi môi thơm phưng phức

Quyến luyến mê say rượu ngực hoa hồng

Nhiều màu những đóa cúc đồng tiền đơn lẫn kép

Chúm chím đào phai, đào bích

Quyến luyến huệ ta, huệ tây

Tuyệt diệu phong lan, địa lan

Đừng chóng úa tàn bởi thói tham lam man trá!

Vườn Bách thảo ấp ôm bên tượng đá

Nụ hôn ngọt ngào từ Voi Phục Thủ Lệ đến Voi Phục Thụy Khuê

Da thịt mịn màng từ quán Trấn Vũ đến quán Đế Thích

Hồn vía quyến luyến dịu dàng từ chùa Trấn Quốc đến chùa Bồ Đề

Tỉnh mê khói trầm hư thực

Xông những cành sen gỗ sơn son thếp vàng

Từng đôi sâm cầm đập cánh đủ vỡ tan cổ tích

Người ở lại cứ băn khoăn hoài chiều kích

Kẻ đi xa đeo thường xuyên trong lòng chuỗi ngọc bích yêu thương

Hà Nội ạ

Lắm phen bồng bềnh nhớ

Đêm lẫn ngày hơi thở vẫn thầm hương. ♥

& CHÀO NGÀY MỚI : "Tám" về nghệ sĩ!

2012-01-25T07:43:00.005+07:00

Thường dân hay e ngại, coi nghệ sĩ là một giống loài khác thường. Tôi thấy cũng có phần hơi đúng và tôi còn thấy ai nghĩ như thế là những kẻ nhát gan, thực dụng, và tôi từng xa nhiều người trong số những kẻ gan sứa đó.

Thực ra nghệ sĩ chỉ khác người thường… có vài chỗ. Trước hết, anh ta (hoặc chị ta) thoạt nhìn thì như thiên hạ nói “Mồ cha không khóc, khóc đống mối” nhưng nhìn kỹ hơn thì đó là những người khóc cho cả hai thứ bởi nước mắt nhân sinh hơi nhiều để lại trong lòng làm chi? Giữa sự thật và sự thật hiểu rộng ra hơn trong một thế giới rộng hơn thì quả nhiều khi rất đáng khóc. Anh ta có thể lầm lẫn một đôi khi nhưng đó là lầm lẫn cần thiết của những người sống bằng cái tình thay vì đệ tử của lý trí khô cứng và vụ lợi.

Mỗi nghệ sĩ đều vướng vào một mối bận tâm phi thực dụng, khác với người thường cột mình hờ hững vào những thứ sắp sẵn và khi nhận ra tính thực dụng không được đáp ứng thì cởi sợi dây ra một cách dễ dàng và lạnh lùng! Điều làm cho nhiều nghệ sĩ bị kính nhi viễn chi là ở chỗ anh ta (hay chị ta) không thể nào thản nhiên buông tay ở chỗ then chốt này. Trái tim nghệ sĩ nào mà không to và mấy khi được đồng cảm, đó lại là những người không chịu được cảnh sáng vác ô đi tối vác về, gáy o o khi tinh mơ và lặng lẽ lên chuồng lúc chạng vạng theo nhịp sinh học của loài gà. Cho nên đời bảo đó là bất thường và xa lánh, thế thôi! Không được đồng cảm và nghệ sĩ nào cũng mang trong lòng một nỗi cô đơn là thế.

Trong cuộc sống tình ái, quả là nghệ sĩ thua đám đàn ông (hay đàn bà) thường dân ở một chỗ. Một anh (hay chị) nhà thơ hoặc họa sĩ… rất lúng túng khi từ chối hoặc kết thúc một mối tình, nhiều khi vụng về và không minh bạch trong khi một anh (hay chị) thực dụng rất biết tính tóan nếu phải nói không (hoặc nói hết) với một quan hệ tình cảm và nói một cách rất khôn khéo kể cả bằng cách lén lút hay viện dẫn, nhờ vào hàng trăm lý do.

Đấy là từ chối và kết thúc, tôi không thấy có gì hấp dẫn khi một đàn ông (hay đàn bà) theo đuổi một người. Họ sẽ liệt kê ra đủ thứ điều kiện đảm bảo cho một hôn nhân làm yên lòng người nghe để đạt chiến thắng trong một chiến trường mà với người nghệ sĩ thì không bao giờ im tiếng súng, tức là phải chiến đấu thường xuyên. Cái đẹp không bao giờ có thể là cái cũ trong khi người mang nó có thể bị thời gian làm cho không còn mới, nó phải được làm mới luôn luôn, bí quyết để giữ một nghệ sĩ là chỗ đó. Khác nhau là chỗ này, tình yêu- hôn nhân hay tình yêu- tình yêu vươn tới mãi, thao thức khôn cùng..
Tôi mới đọc một truyện cực ngắn rằng có một anh nọ có vợ ở quê nhà ra tỉnh đi học. Lúc tá túc ở đô thị, anh được tiểu thư một nhà giàu thích và chinh phục, hai người có bầu với nhau và phần chiến bại thuộc về người vợ ở quê nhà! Tiểu thư trao 30 ngàn (tiền thời xửa thời xưa) cho người vô phước (hay có phước) để mua người chồng của chị ấy! Tiền trao và cháo múc! Người vợ không nói gì.

Gần 20 năm sau, con gái của cặp đôi bất hảo này gặp một bác sĩ trẻ rất có mồm mép. Người mua chồng tái diễn cảnh tung tiền mua hạnh phúc cho con gái và cuộc mua tất nhiên thành công! Anh chồng bác sĩ lộ hình dần dần là một kẻ đóng vai giả thầy thuốc, hình tích thực của hắn là một gã lưu manh. Lúc ấy, người phụ nữ mất chồng ngày xưa xuất hiện, chị khá sang trọng và đang xuân thì, nói với kẻ mua chồng và ông chồng tự bán “ Số tiền 30 ngàn khi xưa giờ tôi vừa trả cho chủ nó đó. Tôi trả bằng cách…thuê ông chồng “bác sĩ” cho con các người, các người khỏi tốn công mua nữa. Hết nợ nần !” .Không biết cái anh đàn ông ấy rồi sẽ ra sao, chắc không ai mua cái mền rách đó làm gì.

Chỉ là truyện thôi nhưng cái làm người nghe thắc mắc là người phụ nữ kia có máu nghệ sĩ hay máu thường dân thực dụng? Tôi thực tình không biết máu chị ta thuộc loại nào trong hai loại trên!

* Thơ CTC: Vầng trăng em sáng tận phương nào

2012-01-25T04:37:00.009+07:00

Cao Thoại Châu

Vầng trăng em sáng tận phương nào

Ta vẫn mơ trăng nửa vầng quê ngọai

Nửa vầng quê nội sáng chung nhau

Như sữa của những người hàng xóm

Pha trộn nuôi ta khôn lớn thuở nào

Nghe nói ta có nhiều nhũ mẫu

Không biết con bò có góp sức nuôi ta

Mà thân thể không cao ngoài thước sáu

Không nặng hơn nửa tạ bao giờ

Là năm mới học đòi tâm sự

Học làm người không có quê hương

Tự bạch mình luôn làm kẻ lạ

Mòn biết bao giày vẫn là kẻ lưu vong!

Trời sinh bên vui, bên khác u buồn

Ta chọn của trời một bên bất đắc dĩ

Cành cây có bao giờ chọn gió

Chọn cho mình những lá khô rơi ?

Có một quê ta đã bỏ lâu rồi

Án biệt xứ là án văn chung cuộc

Chiều nhiệt đới run trong giá rét

Không cô đơn vì không có hai người!

Đời đã dạy phi thương bất phú

Ta chối từ nên khánh tận hôm nay

Văn chương đó là thứ hàng độc

Như ánh trăng ngời tỏa sáng đêm ba mươi!

Giá một chút vầng trăng quê ngoại

Soi cho ta thành kẻ phi thường

Thì gai góc có đâu ra nông nỗi

Nát bàn chân những bước đi hoang!

Trăng quê ngoại và trăng quê nội

Vẫn mọc lên vằng vặc những đêm rằm

Những trăng ấy không soi phía trước

Sáng vô cùng trăng mọc sau lưng!

Đêm viễn xứ mơ về cố xứ

Mịt mùng không biết ở nơi đâu

Khi gặp em hồn ta cũng vậy

Em là vầng trăng sáng tận nơi nào?

Mùng 3 Tết /25-1-2012

* Thơ CTC: Ấm lửa quê nhà

2012-01-24T05:20:00.003+07:00

Cao Thoại Châu

Ấm lửa quê nhà

Sương trắng quê người năm cùng tháng tận
Ngày lang thang đêm xuống cực vô ngần
Trái tim thắp lên thành ánh sáng
Ngày làm mặt trời đêm xuống giả con trăng

Đường phố ơi chiều nay hoa tuyết
Rợp trời bay tê cóng bước xa nhà
Có cơn đau xé từng khúc ruột
Ai hiểu lòng thương tưởng đứa con xa

Đất đâu phải nơi nào cũng thế
Gió đồng thơm khác gió kinh thành
Đêm đêm về cầu thang gác trọ
Kẻ xa nhà cháy khát nước sông trong

Từng ấy năm ngậm ngải tìm trầm
Và bao đêm nghe rùa kêu đá nổi
Trăm giây phút ngoái đầu trở lại
Thương vô cùng sợi khói quê hương

Từng phút từng giây dài ra đằng đẵng
Ta đi tìm không thấy cả trong mơ
Trong khổ tận thành đứa con bé bỏng
Được hân hoan úp mặt xuống quê nhà

Là đất trời hóa thân thành da thịt
Là hương trong da diết tấm thân người
Là những phút những giây dài nhất
Ngày vô cùng hạnh phúc đứa con rơi

& CHÀO NĂM MỚI: Tản mạn về một "nét đẹp" văn hóa tết

2012-01-23T17:09:00.009+07:00

Tết ngày xưa và tết ngày nay, cũng khá kỳ khi cứ mỗi dịp hai năm cũ mới sắp chuyển giao cho nhau nhiều người thường viết về, kể về một số phong vị tết ngày xưa. Hoài niệm ấy kể thì vô thưởng vô phạt, nhưng nếu nói đó là để góp phần giữ lại truyền thống văn hóa thì liệu có lạm dụng danh từ?

Gia đình tôi lúc tôi khoảng lên 10 là một gia đình giàu có ở một làng quê ven biển. Chuyện chuẩn bị đón tết của gia đình, tôi còn nhớ thật rõ là diễn ra rất sớm và rình rang. Từ tháng 10 gì đó đã có việc đánh bờ tre lấy gốc tre đem phơi nhiều nắng và đó là củi cho những nồi bánh chưng to đùng gọi là nồi 30 ngày áp tết. Trước thời gian của việc làm này khá lâu người ta thả vài con heo con vào chuồng sửa sọan cho ngày ra đi của chúng khi tết đến, những con heo ấy và những gốc tre kia sẽ có cuộc hội ngộ trong bếp lửa đỏ rực mấy ngày liền của bánh chưng, giò chả…

Thuở ấy dù còn con nít nhưng tôi đã thấy và nhớ đến bây giờ, rằng ngoài gia đình tôi và một vài gia đình khác, còn lại là những mái nhà lợp bổi nhiều cái xiêu vẹo trước cơn gió lạnh cắt da cuối năm và những cái tết nghèo nàn tôi thấy rõ qua lũ bạn cùng trang lứa. Chuyện gói bánh chưng, giò chả, mua sắm hoa trái…như thế có thật sự là nét đẹp truyền thống nhắc lại mà không chạnh lòng?

Tôi còn biết, thời đấy nhiều gia đình nghèo trong làng sắm một khay trầu rượu, mặc chiếc áo thụng cả năm mới mặc một lần để đi chúc tết các nhà có vai vế. Lễ vật không nhà nào nhận luôn, họ chỉ cầm lên và để xuống cái khay còn nguyên trong tay người đến chúc, kèm đó là những đồng tiền mừng tuổi hay quà bánh. Còn nhỏ nhưng là đứa trẻ nhạy cảm, con nhà giàu nhưng hay lang thang ăn cơm ngủ ở nhà nghèo nên tôi sớm nhận ra chuyện chúc tết nhiều phần bất đắc dĩ này và thật tình là có lây một chút tổn thương. Sự tổn thương ấy có nên coi là nét đẹp truyền thống?

Nhà tôi hồi ấy mọi sự chuẩn bị tết đều mướn người làm, trong khâu mổ heo, ngoài tiền công người làm công còn được cho một số thứ đầu thừa đuôi thẹo, và đó là thực phẩm ngày tết của họ. Trong cái vui của người giàu gói ghém luôn cái xác xơ cơ khổ của người nghèo trong một dịp gọi là tết của mọi nhà, sau này khi trưởng thành và gia đình cha mẹ tôi trở thành nghèo đô thị, tôi hay nhắc với cha tôi hoặc các anh chị tôi về chuyện này và suy nghĩ của tôi về nó. Những người nghe tỏ ra không còn hứng thú nhắc đến chuyện ngày xưa, dường như họ cũng thấm thía với những gì tôi nói ra về một thời không còn nữa, và đáng cho đi luôn vào quá khứ.

Không nói chi xa, hơn 20 năm trước, các con tôi sống trong một gia đình nghèo có thể là nghèo gần với xơ xác, giờ trưởng thành tôi nghĩ chắc hẳn chúng không muốn nghe nhắc cái gọi là truyền thống văn hóa tết!

    Và thật đơn giản mà cũng thật “thời trang” - các con tôi và học trò tôi cùng trang lứa với chúng - nay đã có cuộc sống khá đầy đủ - không mấy ai trong đám này thấy kiểu “ nét đẹp truyền thống” văn hóa tết như trên của một thời xa xưa cần được níu chân lại. Mọi thứ bây giờ đều đã có cửa hàng, văn hóa mua sắm thay thế một cách khá hiên ngang, vui nhộn, tinh tế những thứ hì hục rềnh rang một thời mà mỗi khi hồi tưởng tôi vẫn áy náy trong lòng , mình sung sướng giữa nhiều người nghèo khổ thì đó có phải là một nét đẹp văn hóa truyền thống? Cái gọi là nét đẹp có thể nào gồm hai nửa gắn với nhau mà nửa buồn cho người này và nửa vui cho người khác? Sự bất công dù nguyên nhân do đâu cũng không thể nào coi là một nét đẹp!
       Nhân tản mạn về cái đẹp truyền thống, thấy rằng bây giờ gần như có một phong trào... than thở, nuối tiếc một số phong tục tết gắn với nền nông nghiệp độc canh cây lúa mà quên rằng văn hóa thực ra là một phạm trù động nó bươn theo nền kinh tế xã hội bỏ lại phía sau như một sự sàng lọc những thứ phong tục tồn tại bất công xã hội và sự lỉnh kỉnh khi thực hiện. Đốt pháo tết là một phong tục và cần phải nhất trí với lệnh cấm nó, lý do ai cũng có thể hài ra.
       Hồi ở trọ tại nhà nghỉ công đòan TP. HCM tôi quá khổ vì mùi dầu từ cái bếp của một phóng viên trẻ phun ra. Anh bạn này tự nấu ăn, nói như thế để tìm cái ấm áp của bếp lửa gia đình. Chịu hết nổi, tôi phải nói "Em lẩm cẩm thấy mồ và hình như hơi bị hâm nữa thì phải", không biết anh bạn có tự ái không nhưng có lẽ do công việc viết lách quan trọng hơn nên sau đó phòng chúng tôi tất cả đều cơm hộp mỗi ngày...

* Lời chúc của Cao Thoại Châu

2012-01-23T06:34:00.004+07:00

Thân ái chúc bạn bè, mọi người, những hàng cây bên đường, nước trong sông và gió trên đồng

MỘT NĂM ĐOÀN TỤ, KHỎE MẠNH VÀ HẠNH PHÚC

CTC & HOÀNG LAN

* Thơ CTC: Giữa đất trời còn rất tinh khôi

2012-01-23T06:08:00.014+07:00

Cao Thọai Châu

Giữa đất trời còn rất tinh khôi

Ôi tiếng gì như tiếng đất tiếng trời

Tiếng của sông của núi

Của những trái tim mang phận làm người

Hòa vào nhau một dòng êm ả

Tôi ra đường vào lúc 0 giờ

Chiếc đồng hồ ai vừa thay đôi kim mới

Mười bảy phút tinh khôi

Thời khắc này không của riêng ai

Câu đầu tiên tôi nói với mọi người

Biết yêu và biết sống

Sáng rực lên trong ánh điện

Những hàng cây cũng hóa đồng bào

Mỗi chiếc lá thành người thân thiết

Hỡi người tôi yêu, em có biết

Thành phố anh vừa thay áo mới

Ai cũng thành đôi

Mình anh đơn lẻ giữa đất trời

Áo mỏng manh dáng đi còm cọi

Cố nhủ mình mà sầu không vơi

Ôi tiếng gì nhưng tiếng đất trời

Như bản nhạc rơi đâu một nốt

Hãy nói như ngày thứ nhất

Gửi tiếng về cho trọn bài ca

Đất trời thay áo mới

Nước nguồn về tiếng rất trong veo

Gió rừng đi rất nhẹ qua đèo

Em về giữa trái tim anh chờ đợi

Em ơi

Em ơi…

Tiếng anh réo gọi

Phút tinh khôi này tới được nơi em?
0 giờ 5 mùng Một tết

* Thơ CTC: Bầy hải âu đã bỏ tôi đi

2012-01-22T18:24:00.002+07:00

Cao Thoại Châu

BẦY HẢI ÂU ĐÃ BỎ TÔI ĐI

Bài thơ này tôi tặng cho em

Thay quà tết thay cho lời chúc

Như con sông dẫu trong dẫu đục

Trải lòng ra đón lấy con thuyền

Bài thơ này mang nặng tâm tư

Tiếng còi của con tàu không rời bến

Đêm nằm nghe vỗ đầy tiếng sóng

Chuyến khởi hành bờ bến tận nơi đâu

Và tôi buồn nghe tiếng hải âu

Ríu rít trong ánh chiều chạng vạng

Tôi đang đứng ở lằn ranh thật mỏng

Hôm nay không lấn nổi ngày mai

Nơi tôi đang là chiều ba mươi

Thời gian như một ly rượu cạn

Gã đàn ông một mình nơi bến cảng

Uống cho tàn cơn mộng ra khơi

Đời lẽ ra có lần mang sính lễ

Nhưng chuyện buồn như thế nói ra chi

Hồn tôi những lúc như bây giờ

Thấm hơi men hóa thành vách đá

Đêm giao thừa tôi rất vô tư

Trời trên cao tối đen như mực

Đó là lúc tôi nhìn tôi rõ nhất

Năm mới sắp về lại tiếp tục cheo leo

Và bây giờ có thể đang lên đèo

Hoặc qua con thác nào có thể

Giường chiếu lạnh tanh và lặng lẽ

Bởi hồn tôi khóa cửa đã đi rồi!

Bài thơ này viết chiều ba mươi

Trên bến cảng hoàng hôn quạnh quẽ

Bầy hải âu không chờ thêm được nữa

Chúng bỏ đi rồi còn lại hồn tôi!

21-1-2012

& CHÀO NGÀY MỚI: Ba mươi tết ngồi coi... phim Tầu!

2012-01-22T10:16:00.003+07:00

Trong thời khắc ít ỏi còn lại của một năm người ta thường mang một tâm trạng nhốn nháo nhộn nhạo giữa cũ và mới, giữa những được và những mất mát và như sẵn sàng chờ một thứ gì từ lâu mong đợi. Nói chung đó là một tâm tư xao động, còn tôi tôi không vướng bận với những thứ đó, thời gian chỉ là thời gian vật lý, vui bao giờ không có buồn và những gì có được tất nhiên phải trả giá bằng những mất mát. Cửa luôn mở sẵn, ngọn gió nào thổi vào sớm nhất thì đó là người khách, vậy thôi. Không nghĩ tới một ai cho lòng mình thanh thản nhưng muốn mà rồi cũng không được, tôi lại nghĩ đến…phim Tầu!

Đồ đạc Tầu thường bị coi là…Tầu vì nó vừa rất giống lại vừa khác với đồ đạc sản xuất từ các nước khác. Nhưng phim Tầu thì lại không Tầu chút nào, ít ra là với những phim tôi được coi. Tây Du ký, Tam quốc, Ngôi sao hiểu lòng tôi, Đèn lồng đỏ treo cao cao…đủ thay thế những xao động trong phút chuyển năm của tôi.

Tối qua coi phim gì đó có ông vua Minh Thành tổ Chu Nguyên Chương. Khi xưa đọc Cô gái Đồ long có nghe Chu Nguyên Chương hình như là giáo chủ Minh giáo, thấy ông cũng tầm thường giữa những nhân vật hấp dẫn khác của truyện chưởng. Nhưng bây giờ, trong vai trò ông vua sáng lập nhà Minh, Chu Nguyên Chương không còn là nhân vật bị chìm ấy nữa. Ông là vua mà là vua chống tham nhũng. Ông ta nói với hòang tử, phải gian nan lắm mới đánh tan được nhà Nguyên để dựng triều đại mới, nhiều khai quốc công thần, hoàng thân quốc thích giờ trong vai những ông quan đang phá họai triều đại bằng một thứ vũ khí siêu hiệu quả là tham nhũng.

Chống tham nhũng là việc của ông Chu Nguyên Chương, không có gì đáng nói đối với tôi dù đó là thời sự sinh tử, liêm sỉ của một nước. Cái đáng suy nghĩ là chỗ sau đây. Phái khâm sai về huyện Tô Châu điều tra về viên quan đứng đầu ở đó mà theo những bản tấu trình thì đấy là thanh quan chứ không phải tham quan, nhưng bằng một giác quan riêng ông vua đánh dấu hỏi về viên quan này, và vì thế mới phái khâm sai đi.

Kết quả điều tra của khâm sai là viên quan ở Tô Châu là kẻ hai mặt! Nhà vua kêu về, cho y biết sự thật và vấn đề theo vua, là định tính chứ không phải định lượng. Tham nhũng không tính theo những con số mà ở bản chất phân biệt thanh và tham. Cái bẩn và cái sạch có chỗ ngược nhau, sạch phải sạch nhiều còn bẩn chỉ một tí cũng là bẩn! Viên quan được nhà vua cho chọn hai tình huống mang tính trừng phạt. Hoặc là bị về làm dân, hoặc là vẫn làm quan nhưng luôn phải mang xiềng ở chân ngay cả khi tiếp xúc với dân.

Thời gian qua, hoàng tử xin vua cha xóa án đeo xiềng cho viên quan nhúng chàm. Theo chàng này, đã không đuổi về làm dân tức tội chưa lớn, đã cho tiếp tục tại chức mà phải đeo xiềng thì sỉ nhục cho tên quan này quá! Thú vị biết bao, Chu Nguyên Chương bảo với con rằng khi cho tên tham quan chọn một trong hai giải pháp ông nghĩ y sẽ chọn xin về làm dân nhưng bất ngờ chính y chọn việc đeo xiềng để được ở lại! Vua bảo như thế tên quan đâu có phải người có liêm sỉ, y chỉ muốn làm quan bằng bất cứ giá nào vì có ý đồ đen tối và có thể sẽ còn âm mưu khác nữa hại cho triều đình!

Người Tầu nổi tiếng là thâm, ông vua Chu Nguyên Chương còn thâm hơn thế, phim coi thú vị là ở chỗ đó! Cái thú với những cách hành xử của ông vua trong bao nhiêu tình huống trừng trị tham quan quả là bất tận, đáng thay thế cho mọi xao động tâm tư lúc giao thừa cũ mới! Liêm sỉ của nhà quan giờ là hàng hiếm hoi nhưng lại không có giá cao, thật thú vị!

Người Tầu làm hàng dỏm nhưng phim Tầu lại có giá, vì nước Tầu rộng dân Tầu đông? Không, không phải thế, họ đang giải quyết vần đề mất còn của chinh mình đó! Người ta thường thành thật chỉ khi giải quyết chuyện thật sự coi là mất còn của chính mình, như trong những quan hệ đời thường hoặc tình cảm, hôn nhân cũng vậy!

& CHÀO NGÀY MỚI : Gọn ghẽ hành trang về với Quê Nhà...

2012-01-21T04:16:00.015+07:00

Tôi bắt đầu cuộc đời mình bằng một nỗi ngậm ngùi thương cho chính mình và tình thương âm thầm nhưng da diết này mỗi lúc một lớn, và có một chút gì đấy hơi bi thương. Dù rằng cuộc đời tôi chưa phải một đời lên bờ xuống ruộng thất bát tan hoang, nó chỉ hơi hoang vu gập ghềnh một vài khúc, nhưng sao tình thương ấy cứ mãi là như thương một người lẽ ra đời không phải là thế mà phải khác hơn nhiều.

Tôi thông minh và nhạy cảm thế mà thường rơi vào cảnh phải hành động với sự tầm thường có pha một chút ngu đần. Chẳng hạn như trong những ngày ở trại cải tạo có lúc tôi đã đào trộm khoai mì, người bạn giữ thân cây cho khỏi đổ còn tôi bò vào rẫy moi củ khoai lê bẻ lấy nó xong thì cắm cây xuống coi như không có gì xảy ra! Hoặc lần khác cùng với bạn giữa đêm chui vào lấy trộm gạo trong kho chỉ vì...không dằn được cơn thèm ăn! No bụng nhưng tôi thương tôi vô cùng!Nói hơi hoang phách thì nhiều khi phải như con hổ trong sở thú sống cùng bầy báo vô tự lự, bầy gấu dở hơi, như ý thơ của Thế Lữ. Tôi thương tôi giữa dòng đời khỉ ho cò gáy chim gõ mõ chó leo thang biết chừng nào!

Tuổi 18 trúng tuyển hạng á khoa vào trường ĐHSP Sài Gòn trong một kỳ thi không có gì khoan nhượng, lòng tự ái thỏa mãn chưa bao lâu thì trong lớp đó tôi phải học hành, sống chung với những bạn cùng lớp mà nhiều người chỉ là con vẹt cầu an và nhút nhát, điều này gây tổn thương cho hình ảnh một sinh viên trong tôi- kẻ muốn tìm ra cách học thật sự là sinh viên.

Ra trường làm việc với những đồng nghiệp có người cầu an kiểu người làm công thay vì người thầy, nhưng họ thành công còn tôi thì thất bại, ít ra là trong cái thang danh vọng bèo nhèo đó. Những đời hiệu trưởng mà tôi bị coi là thuộc cấp - thay vì đúng ra phải là người cộng sự - phần đông đều là những cái máy hành chánh thư lại chán chết. Họ làm cho công việc dạy học lẽ ra phải là nghệ thuật sáng tạo, thầy giáo lẽ ra phải kiêm nghệ sĩ thì chỉ còn là người làm nghề nói ra rả như quốc kêu những gì đã thuộc lòng. Giữa cái Tôi và cái Các người là thứ thật khó dung hòa. Làm sao quên chuyện con hổ si tình. Ngày nọ, con hổ mê cô con gái của một thợ sơn tràng, hổ đến nhà xin làm rể người này. Cha cô gái nói nếu chân thật yêu thương hãy về mài hết nanh vuốt đi đã. Hổ tin lời và trong hàng chục ngày núi rừng đêm đêm vang tiếng mài sòan sọat của chúa sơn lâm. Khi móng vuốt không còn, hổ tưng bừng đến nhà nhạc phụ, và... "Hỡi con hổ ngu muội kia, sức mạnh của mi giờ còn chi nữa, ta không đời nào gả con ta cho một kẻ ngu muội như thế! Cút đi". Chúa sơn lâm khóc rống lên và lao vun vút vào rừng mất dạng! Đam mê nhưng không từ bỏ cái Tôi, có phải vì thế mà tôi lăn long lóc như viên sỏi trên dốc đèo?

Hồi đó và cho mãi tới ngày nghỉ hưu, tôi thương tôi nhiều lắm, học hành như thế, mộng ước như thế mà phải làm việc với những viên hiệu trưởng cứng nhắc, máy móc và tủn mủn, bon chen từng tí một trong cái thang bậc của ngành vốn không chỉ cho phép làm những thứ cao thượng vô tư hơn. “Thích tự do ta bị đời ghép vào khuôn mẫu/ Sống theo thời khóa biểu đã chia cho” ( thơ viết năm 30 tuổi), và “Nhận của đời bản sao thời khóa biểu/ Tôi đi lần từng bước tới hôm nay/ Nghe lao xao cát đá dưới chân giày/ Viên phấn ngắn để hồn tôi vẫn thiếu” ( hơn 20 năm sau).

Năm 30 tôi lập gia đình và sớm nhận ra thế là từ nay không còn đời của một nhà giáo nghệ sĩ nữa, dường như sẽ phải thành con chim đứng trầm ngâm trong lồng. Cái lồng chim dù đẹp tới đâu, kết hoa rực rỡ tới mức nào thì đôi mắt, tiếng hót của con chim cũng bị va đập vào những nan tre thay vì phóng ra ngòai không trung! Tôi mơ một bầu trời rộng như nó vốn rộng, không phải một khoảng nhỏ hẹp bé con!

Tôi muốn làm một người đàn ông giỏi và phóng khoáng nhưng sống có cái Tôi và có trách nhiệm nhưng mà đời kìm tôi lại, có khi đàn áp tôi như những người Mỹ biểu tình “Chiếm lấy Wall Street”. Tôi không thương tôi làm sao được? Tôi muốn là tác giả của những bài viết hay có ấn tượng, nhưng đành phải than ôi, cho đến giờ này hai tay vẫn trống trơn giơ ra nắm gió!

Hôm nay còn đúng 1 ngày là hết năm cũ, sáng thức giấc lúc 3 giờ giữa bốn bề thinh lặng, cái thinh lặng trứơc khi cuồn cuộn làn sóng tưng bừng của ngày tết. Đó là với mọi người, còn tôi không hiểu sao lại cuồn cuộn xao động trong phút giây trước ngày tết này? Một cảm giác không buồn không vui, bình thản nhìn thời gian đi từng bước có vẻ như là chậm với mọi người, riêng tôi, thời gian không khi nào có tốc độ, bởi nó chỉ có một tốc độ duy nhất là...cao và nhanh! Trong giây phút của sự đoàn tụ này, tôi gửi lời chúc cho mọi người, cho nơi tôi đang lưu vong, còn tôi tôi cũng gọn ghẽ hành trang để về với Quê Nhà cuả riêng mình!

* Thơ CTC: Thơ vội vàng viết lúc tinh mơ

2012-01-20T06:17:00.006+07:00

Cao Thoại Châu

Thơ vội vàng viết lúc tinh mơ

Thức dậy giữa bốn bề thinh lặng

Thịt da đau như dao cắt không chừng

Máu thì vẫn chảy trong huyết quản

Mà sao buồn như nơi có nơi không

Nằm như gã sơn tràng mất búa

Rừng thâm u không biết lối quay về

Thân bỗng giống gốc cây cổ thụ

Liệu có mục dần theo những lá rơi kia?

Đất với Trời thành lũ ranh con

Không biết có một người vắng mặt

Ta đi nữa thì nhân gian hết

Câu chuyện tình ai viết để ai coi

Làm cách gì lòng cũng không nguôi

Trời đánh ghen ta cơn ghen dữ dội

Nơi xa thẳm kiệt cùng xa thẳm ấy

Sương nơi người gầy guộc cũng không bay

Thương hạt sương ta xây cho nấm mộ

Giống mộ con người hoa cỏ thênh thang

Lệ nhỏ xuống hóa thành con suối

Không đục bao giờ bởi lệ ta trong!

Loài người là một lũ ranh con

Gai tua tủa sóc thân ta đau nhức

Đêm tan đi ta vừa thức giấc

Nằm nghe tình réo gọi xung quanh

Người đi quên để lại yên bình

Quên rằng có ta đang chới với

Cây lá thức và từng viên sỏi

Hè nhau vùi lấp tấm thân ta

20-1-2012

* THƠ HAY MỖI TUẦN: Thơ Trần Hoài Thư

2012-01-20T04:55:00.004+07:00

TRẦN HOÀI THƯ

Tên thật Trần Quý Sách, sinh năm 1942 tại Đà Lạt. Giáo sư Trường Trung học Trần Cao Vân, Tam Kỳ... Hiện sống ở Mỹ..

Truyện ngắn đầu tay: Nước Mắt Tuổi Thơ , tạp chí Bách Khoa, Sài Gòn.

Cộng tác với các tạp chí: Bách Khoa, Văn, Thời Tập, Vấn Đề, Khởi Hành, Ý Thức, ...

Tác phẩm:
Trước năm 1975:

1968: Nỗi Bơ Vơ Của Bầy Ngựa Hoang, (Truyện, Nxb Ý Thức)

1970: Những Vì Sao Vĩnh Biệt, (Truyện, Nxb Ý Thức)

1971: Ngọn Cỏ Ngậm Ngùi, (Truyện, Nxb Ý Thức,

1974: Một Nơi Nào Để Nhớ, (Truyện, Nxb Con Đuông)

Sau năm 1975:

Truyện:

- Ra Biển Gọi Thầm (Tập truyện, 1995)

- Ban Mê Thuột Ngày Đầu Ngày Cuối (Tập truyện, 1997)

- Về Hướng Mặt Trời Lặn (Tập truyện, 1998)

- Đại Đội Cũ, Trang Sách Cũ

- Thế Hệ Chiến Tranh (Tập truyện)

- Đêm Rừng Tràm

- Hành Trình Của Một Cổ Trắng

- Mặc Niệm Chiến Tranh (Tập truyện)

- Thủ Đức Gọi Ta Về (Hồi ức).

Thơ:

- Thơ Trần Hoài Thư (Tập thơ, 1998)

- Qua Sông Mùa Mận Chín (Tập thơ)

- Tháng Bảy Hành Quân Xa (Tập thơ)

- Phố Xa (Tập thơ)

- Ngày Vàng (Tập thơ)

- Ô Cửa (Tập thơ)

- Quán (Tập thơ, 2008)

- Xa Xứ (Tập thơ, 2010)

2001: Cùng các bạn văn: Phạm Văn Nhàn, Trần Bang Thạch, Cao Vị Khanh, chủ trương tạp chí Thư Quán Bản Thảo và tự lập Cơ sở xuất bản Thư Ấn Quán

Thơ Trần Hoài Thư

Vào Giêng

Tôi ở bên ni trời viễn biệt

Em xa. Xa ngái tận phương trời

Ở đây tuyết trắng giăng mờ ngõ

Tháng giêng em và tôi hai nơi

Nơi quê nhà trời đã vào xuân

Em nơi nào, Sài Gòn, Qui Nhơn?

Tôi qua Nữu Ước trời không độ

Khuấy cốc cà phê đặc nỗi buồn

Em nơi nào, nắng có vàng không?

Cho tôi về thăm lại Ban Đông

Những đồi hoa tím, đồi sim tím

Tím theo từng cây số nhớ nhung

Em nơi nào, chim én về không?

Trời quê hương lúa trổ đòng đòng

Cho tôi nhớ lại mùa xuân cũ

Em đã theo đời tôi ruổi rong

Em nơi nào, hương sứ còn vương?

Tôi có người yêu đẹp lạ thường

Đêm tối miền cao trời thấp lại

Muôn sao trời cũng chụm yêu thương

Em nơi nào, rừng có lao xao?

Trời mù sương, bóng em gầy hao

Tôi đi để lại người em nhỏ

Giữa rừng hoa quì vàng chiêm bao

Xin em hãy lại căn nhà cũ

Giúp mẹ tôi lau màng nhện giăng

Cố thử xem giùm trong một xó

Đôi giày há mõm thuở thanh xuân

Xem thử trong giày còn hạt cát

Của những ngày tôi lội thăm em

Xem thử đế giày còn bẹt gót

Của những ngày gian khổ lênh đênh

Em nơi nào, ở nơi nào nhỉ

Trời đã giêng rồi, em biết không

Tôi qua Nữu Ước ngày không độ

Gọi cốc cà phê, lạnh nỗi lòng

Lạnh thêm nỗi nhớ trùng trùng

Tìm đâu hương cũ giữa dòng viễn khơi

Một nửa vầng ngọc lan

Em xa nhà. Tôi xa quê

Em bỏ đi, tôi cũng đi, chẳng về

Kể từ sông núi từ ly

Đá ê ẩm đá, người ê ẩm người

Em đi, thị trấn ngậm ngùi

Có con phố cũ nhớ người đèn chong

Em đi, buồn lại dòng sông

Bên này, buồn lại nửa vầng ngọc lan

May còn một nửa vầng trăng

Dỗ tôi soi bóng dặm ngàn ly hương

Tình si

Cuối cùng anh cũng phải từ giã em

Uớc gì con đường qua nhà em là con đường vòng

Để anh được nhìn em một lần nữa

Tại sao em lại mời anh ly cà phê quá đen

Để anh phải nhớ em những đêm không ngủ ?

Gốc nhớ

Sân nhà ta cỏ mọc hoang vu

Những gốc dại cứ kiên trì bám đất

Như nỗi nhớ cứ bám vào trí óc

Muốn nhổ hoài càng nhảy ngọn xanh um

Mà vườn nhà thì quá đỗi mênh mông

Bầu trời xám, quạ gọi bầy đi ngủ

Cầm chiếc cuốc, cuốc hoài gốc cỏ

Làm sao bứng hoài gốc nhớ trong ta

---------------

Lúc ấy là năm 1965, do “tai trời ách nước” – chữ của Nguyễn Bắc Sơn – tôi có mặt ở trường sĩ quan Thủ Đức và gặp Trần Hoài Thư tại đó. Người ấy phân biệt với những người khác trước hết ở giọng nói láu táu như mỡ sôi trong chảo và khó định hình vùng miền; ở chiếc kính cận độ nặng, rồi ở chiếc mũ nồi sớm bạc thếch và sờn sờn có lẽ do nó hơi bị bẩn và thiếu được quan tâm của người đội. Và lớn hơn, do những bài viết của anh và cũng do bút danh dễ gây cảm xúc cho người nghe. Từ đấy tôi thành độc giả của anh này cho đến ngày nay. Hơn 40 năm, thơ THT vẫn là thơ hay, rất có hình ảnh nhảy múa lung linh khuấy động một cách từ tốn và dai dẳng hồn tôi làm cho tôi thật sự yên tâm rằng đời dẫu sao vẫn còn những câu thơ hay, thật hay… “Như nỗi nhớ cứ bám vào trí óc/ Muốn nhổ hoài càng nhảy ngọn xanh um”. Là nhà thơ viết thế thôi, chứ có được một nỗi nhớ vốn quá hiếm hoi ai dại chi mà nhổ bao giờ?

& CHÀO NGÀY MỚI: Như chưa hề có cuộc chia ly!

2012-01-19T03:49:00.004+07:00

Tôi là đàn ông, thứ đàn ông 100% không phải 2 trong 1 hay là xăng pha nhớt, hoặc đồng cô bóng cậu nhưng mắt tôi hay nhòa lệ tại những sân ga, bến cảng, phi trường- nơi có sự cưa sẻ người ta làm hai nửa, việc đó có khi hoàn tòan không dính tới mình nhưng mỗi khi thấy cảnh ấy của người dưng nước mắt tôi cũng hay nhòe nhạt. Khi như vậy thường tôi nghĩ đã sinh ra con người sao trời còn sinh cái kiếp của nó và sao người với người lại cứ phải lâm vào cảnh trớ trêu đến não lòng?

Tối qua lại coi một chương trình mà tôi vừa rất thích vừa rất sợ - “Như chưa hề có cuộc chia ly”. Trước nhất hay nói về người phụ nữ làm MC. Cô ấy có duyên lắm và rất dày kiến thức, rất có óc suy đóan bén nhạy cho một chương trình chuyên nối lại những mảnh đời thất lạc nhau. Cô ấy làm tôi nhòa lệ nhiều phen, nhưng gần đây tôi nhận ra là mình có hơi phiền lòng cố ấy. Giọng nói của cô ấy là giọng cao, mỏng mà lại “láu táu, liến thoắng” nên rất khó nghe, nghe không đủ tiếng. Lỡ mà đọc những dòng này, mong cô ấy đừng buồn lòng, là tôi rất trân quý và muốn cô ấy …cho tôi nhiều hơn nữa những xúc động tinh khôi khi nhìn những cảnh đời mà cô ấy là người khâu vá.

“Như chia hề có cuộc chia ly” cho tôi vật vã bao lần với cảnh những đứa bé vì cha mẹ cố tình đem cho, đem bỏ rơi như cảnh đêm qua trong cảnh đói năm 1945. Có những bà mẹ, ông bố đem con bỏ ngoài chợ những mong ai đó lượm được nó mang về cho con mình thoát chết đói!!! Một ý nghĩ quá đơn giản, nguy hiểm vì đứa bé sống – giả như gặp người đủ ăn rước lấy- nhưng nó sẽ sống ra sao trong những năm tháng sau đó? Một cơn đói dài đằng đẵng và kinh khủng sẽ bóp méo tâm hồn của những đứa con như chuyện coi tối qua! Không lẽ mọi đứa con thất lạc hay bị bỏ đều gặp được những người từ tâm? Bao nhiêu đứa lớn lên trong cảnh tù tội, lưu manh, bị tước đoạt đến tan nát cuộc đời, hay tâm hồn như tấm mền cũ rách? Hồi nhỏ tôi có được học bài tập đọc còn nhờ cái tựa cho đến bây giờ "Giây phút bàng hòang". Bài đó viết : "Cơm nước xong thầy mẹ tôi đưa tôi xuống thuyền (...) " và kết bằng câu "Ôi! Cảnh biệt ly sao mà buồn làm vậy!". Đứa bé xa nhà để đi học mà còn thế huống chi xa nhà để đi vào vô định?

Chương trình rất cao tính nhân đạo, mỗi khi coi thấy lúc đoàn tụ sau bao nhiêu năm lưu lạc người ta ôm nhau khóc, tôi hay chạnh lòng nghĩ đó là những giọt lệ xúc động mang nhiều tính phản xạ sinh học hơn là nhân văn nhân bản…Làm sao khi xa mới 2 tuổi, lúc gặp đã ngòai 40 mà đáy lòng một thằng bé còn có lệ mừng để tuôn ra?

Tôi lại thấy hai chữ chia ly trong chương trình này nó thấm thía bởi đó là sự đánh mất một phần máu thịt không thể thay thế và không thể nào nguôi cắn rứt, có một chút gì đó tội lỗi cho dù nhiều khi chỉ là bất khả kháng. Thế nên, bên cạnh cụm từ “như chưa hề có cuộc chia ly” có thể đọc thấy, nghe thấy tiếng nói thầm “đã có cuộc chia ly”, bây giờ là đòan tụ. Nhưng mà đòan tụ này chẳng khác nào chén nước đã đổ xuống đất giờ có hốt lại được thì cũng không đầy đủ và nhất là nước ấy đầy những bụi! Đó phải chăng là lời cảnh báo cho người ta bảo trọng đặc biệt những đứa trẻ vì chúng thật vô tội. Trong mọi thứ mất mát, cái mất lớn nhất là tuổi thơ- thứ tuổi thơ ngọt ngào phải làm vai chính cho một cuộc chia ly, luân lạc đầy đắng cay!

Trong những tình huống mà chương trình nối lại được, hai thời điểm cao trào là 1972 và 1975 và đỉnh điểm là con đường Kontum- Pleiku - Ban Mê Thuột - Nha Trang (đường 14 và đường 7) của hai cuộc binh lính rút chạy kéo theo dòng người di tản tạo ra những cuộc chia ly quá sức đau đớn cho những đứa trẻ mà Vũ Trọng Phụng mấy chục năm trứơc kia từng viết “Tôi sinh ra đời trong một ngôi sao xấu…”. Trời tạo ra nhưng con người phải ngăn chặn lại những cuộc chia ly!

* Thơ CTC: Những sáng tinh mơ

2012-01-19T02:52:00.001+07:00

Cao Thoại Châu

Những sáng tinh mơ

Anh vẫn ra đường vào giờ sớm nhất

Bập bùng theo ánh lửa hàng rong

Những tàn cây có khi chưa thức

Trong cơn mơ không biết có chi buồn

Cây bên đường có khác chi anh

Có những thứ không gọi tên ra được

Giữa những lá có nhiều góc khuất

Có nỗi niềm ém lại bên trong

Và trái tim nào dở cuộc lưu vong

Đứng đấy như một đời dang dở

Quá dang dở ghép sao được nữa

Những mảnh buồn theo gió lang thang

Ra đường sớm như người vất vả

Quen dần với động tác mưu sinh

Giọt mồ hôi giả như lam lũ

Vội vã tan vào trong hơi sương

Con phố dài lúc đấy một mình anh

Thẳng thớm như chiếc khăn chưa rớm lệ

Và hoạ hiếm dăm căn nhà hé cửa

Mở ra không biết để làm gì

Và mình anh chầm chậm thả xe đi

Qua một cây cầu, vài ba con dốc

Trong hiu quạnh gió lên từ mặt nước

Rất mịt mù vời vợi một tầm cao

Và bất ngờ có tiếng lao xao

Anh cũng lập loè như ánh lửa

Xa xôi lắm hỡi chân trời góc bể

Có người nào để nhớ lúc tinh sương !

& CHÀO NGÀY MỚI: Đặt quẻ cuối năm

2012-01-18T05:14:00.003+07:00

Tôi từng được 3 người đoán cho cái số của mình. Có lúc tôi tin lời đoán của người này, lúc khác lại hùa theo một cách nhiều nghi ngại lời đoán của người kia, chúng không trái nhau là mấy, có chăng chỉ là cách diễn đạt của 3 người này thôi.

     Khoảng năm 25 tuổi, một lần theo anh bạn đến nhà ông thầy tướng mù nổi tiếng từ hồi còn ở ngòai Bắc, nhà ông nằm cạnh đường xe lửa Trần Quý Cáp ở Sài Gòn, là cái ông mà ông Đỗ Mậu dẫn tướng Kỳ tới coi trước khi tham gia lật đổ ông Diệm. Hồi ấy còn nhí nên tôi có hơi báng bổ số má, là đi theo anh bạn dạy cùng trường đang có tâm tư, nhân tiện xin ông thầy tướng coi chơi.
    Ông sờ bàn tay, gieo mấy đồng tiền, hỏi ngày giờ sinh và cho biết y như ông là ông trời của tôi. Ông nói đời tôi không bao giờ làm lớn. Danh vọng thì có nhưng chức tước thì chỉ làm…lính cho người ta. Lúc ấy tôi vừa có một quan hệ tình cảm với cô gái con ông thị trưởng Đà Nẵng do không biết vì sao cô có địa chỉ của tôi và gửi thư làm quen. Thầy bói nói chỉ ít ngày nữa cuộc tình sẽ tan, và nó tan thật nhanh khi ít ngày sau tôi nhận lệnh động viên vào lính. Là người chủ ý đi coi bói nhưng anh bạn tôi hình như không được ông thầy chú ý bằng tôi. Ông già mù còn bảo đời tôi khốn khổ vì đàn bà, chạy trời không khỏi nắng- ông nói tôi toàn gặp những phụ nữ đanh đá “ai cũng muốn bẻ cong đời cậu”, tôi còn nhớ lời ông. Có lẽ vì thế mà tôi luôn cảnh giác tránh được những quan hệ tình cảm không cho nó thành quan hệ giường chiếu như anh bạn đại úy bác sĩ ở Ban Mê Thuột phải lấy con gái của một anh hạ sĩ vì làm cho cô bé có thai cái bụng to kềnh càng như đeo trống. Cái dục sát hại cái tình, tôi luôn tâm niệm như thế cho mình mãi cho đến nay dù tôi chỉ là “anh” chứ không vừa- anh- vừa- chị, không 2 trong 1 bao giờ. Ông thầy không đoán được tính tôi luôn chủ động chứ không bị động nhắm mắt đưa chân theo tình cảm người khác mang cho, chỉ đắm đuối với người tôi chủ động đến.
    Người thứ hai coi tướng cho tôi là một anh vốn có học hành làm phó quận trưởng thời trước 75. Chả là sau khi ở trại cải tạo ra, anh bạn cùng cải tạo một trại rủ tôi về Sài Gòn nhờ em của anh ấy coi cho. Người cựu quan chức cũng mới ở trại ra này nói tôi là người muốn chung tình nhưng chẳng ai cho tôi làm chuyện đó, theo anh tôi đa nghi như Tào Tháo và số là phải vào tù ra khám nhiều lần. Cái này thì sai vì tôi vốn luôn xa lánh chính trị, tôi là người thích sống lương thiện để chiêm nghiệm cái thân phận của mình, không có máu bất lương đầu trộm đuôi cướp hay lừa tình gạt nghĩa với ai. Và cực ghét chính trị.Hơn 30 năm qua rồi, tôi chỉ ra vào phòng mình chứ không như anh thầy bói tốt nghiệp Quốc gia hành chánh đóan ngày đó.

Rồi vài ngày trước đây, một nhà sư nữ tới bệnh viện thăm nói chuyện văn nghệ, chuyện đời và cuối cùng nhà tu hành “đọc” số tôi có vẻ như “vanh vách”. Theo bà, tôi vừa qua một năm nhiều mất mát, nguy hiểm chết người, may mà sống được là nhờ cái mạng tôi lớn. Khi tôi hỏi sang năm mới sẽ ra sao, nhà sư cười đôn hậu nói…thiên cơ bất khả lậu!

Thiên cơ bất khả lậu, đó là một “bí mật”, ai giải được cho tôi tôi sẽ tôn làm Thầy dù người ấy là ai. Tôi vừa đặt quẻ đầu năm mong một người giúp tôi giải hoạn nạn vì tôi đang gặp nạn lớn vào những ngày cuối cùng của năm con Mèo. Người đó đừng là một thầy tướng số, chỉ là người mà tôi đỏ mắt tìm kiếm cuối cuộc đời thôi. Và lễ vật trả cho "Thầy" là trái tim cô đơn này đây!

* Thơ CTC: Chim khôn đậu nóc nhà quan

2012-01-17T04:35:00.003+07:00

Cao Thoại Châu

Chim khôn đậu nóc nhà quan

Con chim khôn đậu nóc nhà quan

Em là gái ngoan đi tìm chồng

Thời thái bình không còn binh đao nữa

Em tìm gì giữa chốn ba quân

Hết binh đao có người lên nương rẫy

Có người đi đánh cá ngoài biển Đông

Thời thanh bình đàn ông hay uống rượu

Nghiêng ngả bóng mình trong hơi men

Hạnh phúc vơi dần mọi thứ vơi theo

Đánh thức giấc mơ tìm anh hùng thuở trước

Chiều em nhìn ra cơn mưa nặng hạt

Ước chi đời cứ mãi chiến chinh

Đời con gái một thời mộng mị

Tan dần đến trắng cả hai tay

Con chim khôn không đậu nóc nhà quan

Đứng trong lồng làm sao chim hót

Không có binh đao chỉ có hòa bình

Cho em chọn người biết yêu biết ghét

Chợ đông cho tôi cùng con chim lẻ bạn

Bay từ cửa phủ bay ra cánh đồng

Tôi cố học cho thành trai khôn

Biết tìm em nơi đầu ngọn gió

Lều quán liêu xiêu sắp tan phiên chợ

Tôi gặp cái lồng có nhốt con chim

Lại nhớ câu xẻ nghé tan đàn
Hoặc dăm câu buồn tương tự
Và những khi đi qua phiên chợ
Tôi không ghé vào vì biết chọn điều chi!

16-1-2012

* THƠ HAY MỖI TUẦN : Thơ Lê Thị Kim

2012-01-16T14:13:00.004+07:00

LÊ THỊ KIM

Tên thật: Lê Thị Ngà
Tốt nghiệp Đại học Khoa học Sài Gòn

Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam- Hội Mỹ thuật TPHCM

Tuyển tập thơ:

“Thành Phố Tháng Tư” NXB Hội Nhà Văn, 1987 ( chung Nguyễn Nhật Ánh)

“ Khi Tình Yêu Đến” NXB Văn Nghệ, 1988

"Đóa quỳ hư ảo" Trẻ, 1991 “ Sương Bụi Tình Yêu ,NXB Văn Nghệ

“ Sương Bụi Tình Yêu” NXB Văn Nghệ, 2003

Nhiều thơ in chung trong các tuyển tập thơ , tạp chí cả nước

Triển lãm tranh: TP HCM 2003- San Diego City, California

USA, 2002

Nhiều tranh trong các bộ sưu tập tại Mỹ, Bắc Âu , Canada, Pháp, Nhật Bản, VN…

Thơ Lê Thị Kim

SÀIGÒN _ ĐÔI BỜ NHỚ THƯƠNG

Saigòn_ký ức nắng mưa

Mây như lụa mỏng khoác hờ trên vai

Gió như vừa uống rượu say

Tay ai đáp nhẹ trên vai của mình

Saigòn_ve gọi bình minh

Mưa đâu chợt đến cho mình nhớ nhau

Hoa công chúa nở hôm nào

Anh ơi, “nhỏ” muốn nép vào bên anh

(Tình yêu như nụ mầm xanh

Dám đâu hé tiếng cùng anh hở trời!)

Nụ cười còn dấu trên môi

Bờ mi còn khép những lời nhớ thương

Saigòn_thành phố vắng sương

Cây đong đưa tóc chở ngàn phím tơ

Nắng mai tựa lũ trẻ thơ

Chạy trên đường phố - bâng quơ nhịp cười

Saigòn_ngọt tiếng đưa nôi

Saigòn_bé ngủ trong lời mẹ ru

Saigòn_bến nước gọi đò

Lá bay như chuyện trong mơ hôm nào

Saigòn_cây cao thật cao

Cho em bỗng nhỏ bên rào nhà ai

Gió che đâu mất tiếng mời

Mãi mà em chẳng biết ngưới đứng bên

Saigòn_bao cơn gió êm

Em chao cánh én bay lên giữa trời

Xin làm chiếc lá nhỏ thôi

Để cùng ai đó dạo chơi trên đường

&&&

Sàigòn _ đôi bờ nhớ thương

Mầm cây vừa nhú trong vườn nhà ai

Tình yêu cha mẹ trao tay

Ngàn năm có phải mây bay giữa trời

Sàigòn _ đôi bờ nhớ thương…

Sàigòn _ đôi bờ nhớ thương

NỖI NHỚ SƯƠNG ĐÊM

Anh như một kẻ lang bạt không chốn rơi

Anh như người phiêu bạt trở về không nguồn cội

Anh bất cần đời

Ngang tàng ủ rũ

Làm sao anh biết được

Đêm mưa bay gió phủ buốt đường phố

Em lang thang

Lang thang trong hành trình mộng tưởng của mình

Cùng nỗi nhớ anh

Trong căn nhà tối đen như những tiếng dương cầm bỏ quên

Đôi khi em ngồi ngây như tượng gỗ

Mặc bóng tối vây phủ

Mặc cả tiếng rả rích từ chiếc vòi nước cũ

Trầm mình trong tiếng dặn lòng

Hãy quên

Hãy quên…

Anh làm sao biết được

Em đôi khi như một đứa trẻ

Cợt đùa hờn dỗi

Tha thẩn trong những trò chơi của mình

Nói cười cùng con tem nhỏ

Cùng những bức họa xinh

Vẫn chợt ngỡ có anh

Khói thuốc vàng tay

Lặng lẽ ngồi nhìn

Hiền như sương sớm…

Ơi, mùa đông giá rét

Như tiếng hú ngoài rừng xa buốt nhức

Anh làm sao biết được

Nỗi nhớ dẫn em qua đâu

Nỗi nhớ đưa em về đâu

Nỗi nhớ có tan như ngọn bấc lụi dầu

Ơi anh – nỗi nhớ sương đêm của em

Ơi anh – đóa hoa đầu tiên trong ngày

Đóa hoa với nắng hồng, với heo may

Đóa hoa ấp ủ - Em cùng mùa xuân

Dẫu bị vây phủ bởi âm u tàn lạnh

Xin đừng…

Xin đừng tan vào hư không

(NỖI NHỚ SƯƠNG ĐÊM)

LE SOUVENIR DE ROSÉE NOCTURNE

Lê Thị Kim

Toi, tu es un vagabond sans domicile

Toi, tu es un soldat au retour de non-origine

Toi, tu ne prends garde de la vie

Insoumis et abattu

Comment tu connais

Nuit de pluie au vent refroidissant les rues

Moi, je flânais

Je flânais dans mon trajet de rêve

Et je me souviens de toi

Dans la maison obscure comme des sons oublis de piano

Quelquefois, je m’assoyais comme une stature en bois

Malgré les recouvrant ténèbres

Malgré le bruit sans arrêt d’un vieux robinet

je me plongeais dans mes recommandations

Oublier

Et toi, tu ne peux pas savoir

Quelquefois, j’étais comme une enfant

Je m’amusais et faisais la tête

j’errais dans mes jeux

je souriais à un joli timbre

Et à beaux dessins

j’avais l’impression que tu étais là

Avec les doigts jaunes de tabac

Me regardant en silence

Doux comme de la rosée du matin

Oh, le froid hiver

Le froid hiver

Comme le hurlement pénétrant de forêt lointain

Comment tu connais

Où me conduit ma mémoire envers toi

Où atteind enfin ce manque

Sera-t-il évanoui comme une mèche sans huile

Oh toi, mon souvenir de rosée

Une fleur primitive du jour

Une fleur avec du soleil rose au vent de l’automne

Une fleur nourrissant le printemps

Ne disparais pas dans le néant.

&CHÀO NGÀY MỚI: Truyện đọc trên giường bệnh

2012-01-16T10:32:00.005+07:00

Tường nhà của người Nhật thường làm bằng gỗ có hai lớp cách nhau một khe hở. Một bữa nọ chủ nhà đóng một cây đinh vào tường rồi mười năm sau vì một lý do gì đó người ta đục bức tường ra thì thấy một con thằn lằn bị chiếc đinh đóng vào đuôi không thể chạy được. Người chủ ngạc nhiên và không hiểu nổi khi nhận ra chiếc đinh mà mình đóng vào tường 10 năm đã qua làm cho chú thằn lằn bị tai nạn mất khả năng di chuyển nhưng chú vẫn sống bình thường. Nhưng người ấy sẽ không phải đợi lâu để có một lời giải đáp, một chú thằn lằn khác lò dò mang thức ăn đến cho đồng lọai bị nạn, xong bỏ đi. Thì ra trong suốt ba ngàn sáu trăm ngày khốn khổ ấy chú thằn lằn nhờ thức ăn của người bạn không quen nên vẫn sống cho đến hôm nay!

Đọc truyện này lại nhớ chuyện những kẻ bỏ mặc cho chó cắn chết đồng loại ở thành phố Ban Mê Thuột gần đây.

Hôm nay nằm trên giường bệnh viện chờ cho những viên thuốc làm tan giọt máu trong đầu, tất nhiên rất hy vọng thuốc sẽ là người bạn không bỏ rơi ta- kẻ mới quen nhưng cần đến thuốc. Nhân nhàn rỗi, đọc một truyện cực ngắn của Léon Tolstoi, thấy cũng gần giống truyện hai chú thằn lằn, chỉ khác là nhân vật là con người đích thực mà thường ngày vẫn gọi nhau là bạn, có thể đã từng chia nhau những phút ấm áp tình người.

Nhà văn vĩ đại viết rằng, có hai người bạn đi trong rừng hàn huyên ra chiều tâm đắc. Bỗng một con gấu ở đâu nhảy xổ ra, một người vội vàng ba chân bốn cẳng leo lên cây lánh nạn. Người còn lại nằm lăn ra đường giả chết. Gấu đến gần anh ta và con người khốn khổ nín thở phó thác cho số phận. Gấu ngửi mặt anh ta một hồi nghĩ là một xác chết và bỏ đi. Khi gấu đi thật xa, kẻ trên cây vội vàng tụt xuống cười hỏi “Lúc nãy Gấu nói gì với cậu vậy?”, “À, Gấu nói với mình rằng những đứa bỏ mặc bạn trong cơn họan nạn là những đứa tồi”.

Những viên thuốc ta đang uống ơi, các ngươi đến với ta vừa mang cho ta sự trấn an và hy vọng ta sẽ thóat khỏi rắc rối nếu chẳng may các ngươi lơ ta, vừa chia sẻ với ta niềm tin trên đời không phải ai cũng như cái anh chàng nhanh chân tót lên cây và toe tóet cười khi nhảy xuống kia. Còn nhớ trong một truyện gì đó của Victor Hugo (?) có một vị bác sĩ lang thang trong buổi chiều một trận đánh vừa im tiếng súng ngổn ngang là xác người chết và bị thương của cả hai bên, người thầy thuốc không nhìn đến quân phục chỉ nhìn thấy người bị thương và ông xử lý chuyên môn cho những người đó. Bỏ rơi sinh mạng kẻ thù trong cơn nguy biến ấy thì cũng có khác chi cái anh chàng tồi ở trên?

Léon Tolstoi còn kể, ngày nọ đức vua bệnh nặng. Các quan họp nhau bàn, quan Ngự y nói “Tôi có cách chữa khỏi bệnh cho hoàng thượng.”, hỏi “Cách gì?”, đáp “Phải tìm ra con người có hạnh phúc, lấy áo của anh ta cho hòang thượng, ắt khỏi bệnh”. Vua ra lệnh cho tìm người hạnh phúc.

Quan quân đi mãi nhưng vẫn không tìm ra con người hiếm hoi đó. Được người giàu thì lại là người bệnh họan quanh năm, gặp người khỏe mạnh lại nghèo túng. Có một người vừa khỏe vừa giàu nhưng vợ anh ta lại lắm điều và tồi. Lần nọ, sứ giả đi qua một túp lều chợt nghe thấy giọng nói đàn ông vui vẻ hưng phấn “ Lạy Chúa, hôm nay mình làm việc cừ thật, no bụng rồi, bây giờ đi ngủ thôi, đời thế này thật hạnh phúc ”. Sứ giả mừng quá bèn dẫn lính vào nhà người hạnh phúc định lấy cái áo của anh ta và sẽ cho anh ta vàng bạc không kể số! Nhưng, con người hạnh phúc đó sống đơn thân và nghèo đến nỗi…không có một người đàn bà, cả một chiếc áo cũng không!
Nói rằng ông vua không có hạnh phúc thì quả là nói kiểu an ủi người bần cùng, có lẽ ông vua đã có hạnh phúc nhưng ỷ mình là vua nên nó tuột đi mất, chẳng hạn sống trong giàu sang, ăn nhiều sơn hào hải vị lại ít vận động, hoặc giả quá nhiều cung phi mỹ nữ mà cao huyết áp, to tim hay tiểu đường chăng? Nói anh chàng kia có hạnh phúc thì biết đâu con người đó lại chẳng vì hiểu mà xa lánh đàn bà- thứ nhiêu khê rắc rối đệ nhất trên đời nên mới thong dong hạnh phúc? Còn như bao ngừơi (biết đâu chả có ta trong đấy) vì lòng đam mê chạy theo đàn bà nên có được "tấm áo" che thân cho mùa đông bớt lạnh nhưng rồi có ngày vào nằm trên chiếc giường bệnh viện này không chừng!